Łukasz Skowroń
Autor
(1516)1916
styczeń
- 08
- Kluczowe wydarzenieKoniec ewakuacji GallipoliW nocy z 8 na 9 stycznia 1916 ostatni żołnierze brytyjscy odpłynęli spod Helles. Po ośmiu miesiącach walk kampania gallipolijska skończyła się klęską Ententy.
- Koniec bitwy pod Szejk Saad8 stycznia 1916 wyczerpane wojska Aylmera nie ponowiły ataku pod Szejk Saad. W nocy Turcy się wycofali, a Brytyjczycy stracili około 4000 ludzi.
- 10
- Ententa zawiadamia Grecję o przewiezieniu Serbów na Korfu10 stycznia 1916 posłowie Ententy w Atenach zawiadomili Grecję, że resztki armii serbskiej zostaną przewiezione z Albanii na grecką wyspę Korfu.
- Kluczowe wydarzenieAustriacy zdobywają Lovćen10 stycznia 1916 austro-węgierska piechota weszła na szczyt Lovćenu, górskiej twierdzy Czarnogórców nad Kotorem. Droga na Cetynię stanęła otworem.
- 13
- Grecja odmawia zgody na zajęcie Korfu13 stycznia 1916 rząd Skuludisa zaprotestował przeciw zajęciu Korfu przez Francuzów. Powołał się na wieczystą neutralność wyspy, ale Ententa nie ustąpiła.
- Rosjanie zajmują Kangawar13 stycznia 1916 korpus Baratowa po ciężkiej walce zdobył Kangawar w zachodniej Persji. Rozbił oddziały Kanitza i wspierający je batalion turecki.
- 14
- Walki nad Wadi14 stycznia 1916 Brytyjczycy zastali puste tureckie okopy nad Wadi. Turcy wymknęli się nocą do przesmyku Hanna, a Korpus Tygrysu stracił ponad 1600 ludzi.
- Percy Lake mianowany dowódcą w Mezopotamii14 stycznia 1916 szef sztabu armii w Indiach gen. Percy Lake został mianowany dowódcą w Mezopotamii w miejsce ciężko chorego gen. Johna Nixona.
- 15
- Möwe zdobywa statek Appam15 stycznia 1916 rajder Möwe zdobył koło Madery brytyjski liniowiec Appam. Niemiecka załoga pryzowa poprowadziła go z jeńcami do Stanów Zjednoczonych.
- Rząd serbski przenosi się do BrindisiW połowie stycznia 1916 rząd Pašicia opuścił zagrożoną Szkodrę i odpłynął do włoskiego Brindisi. Po kilku dniach przeniósł się stamtąd na Korfu.
- Król Piotr opuszcza Saloniki15 stycznia 1916 król Serbii Piotr I odpłynął z Salonik na francuskim okręcie. Udał się na kurację do uzdrowiska Edipsos na greckiej wyspie Eubea.
luty
- 10
- Ustawa o służbie wojskowej wchodzi w życie10 lutego 1916 brytyjska ustawa o służbie wojskowej weszła w życie. Kawalerowie mieli trzy tygodnie na zgłoszenie się lub wniosek o zwolnienie z poboru.
- Niemiecka nota o uzbrojonych statkach handlowych10 lutego 1916 Berlin przekazał neutralnym memorandum, że uzbrojone statki handlowe wroga będą od końca lutego traktowane jak okręty wojenne.
- 16
- Kluczowe wydarzenieRosjanie zdobywają Erzurum16 lutego 1916 Kozacy wjechali do opuszczonego przez Turków Erzurum. Upadek twierdzy uchodzącej za nie do zdobycia był największym sukcesem Rosji na Kaukazie.
- Ministerstwo Wojny przejmuje obronę przeciwlotniczą16 lutego 1916 obrona przeciwlotnicza Londynu przeszła z Admiralicji pod dowództwo marszałka Johna Frencha, a wkrótce potem obrona całego kraju.
- Ministerstwo Wojny przejmuje kampanię mezopotamskąW połowie lutego 1916 kierowanie działaniami w Mezopotamii przeszło z rąk rządu Indii i India Office do brytyjskiego Ministerstwa Wojny w Londynie.
- 17
- Proaustriaccy Albańczycy zajmują BeratW połowie lutego 1916 ludzie Esada Paszy oddali Berat. Miasto zajęły albańskie oddziały sprzymierzone z Austriakami, a wkrótce pojawili się tam Bułgarzy.
- Niemcy przechodzą do Gwinei Hiszpańskiej17 lutego 1916 gubernator Kamerunu zawiadomił Berlin, że z całym wojskiem schronił się w hiszpańskim Muni. Ostatnie oddziały przeszły granicę dwa dni wcześniej.
- 21
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Verdun21 lutego 1916 ponad 1200 niemieckich dział otworzyło ogień na francuskie pozycje pod Verdun. Zaczęła się bitwa, która trwała do grudnia 1916 roku.
- Macready odchodzi ze sztabu BEF21 lutego 1916 gen. Nevil Macready przestał być generałem adiutantem BEF. Odpowiadał za ludzi w korpusie od pierwszych dni wojny we Francji.
- 23
- Portugalia zajmuje niemieckie statki23 lutego 1916, na prośbę Wielkiej Brytanii, Portugalczycy zajęli 36 statków niemieckich i austriackich, które od początku wojny stały w Tagu pod Lizboną.
- Robert Cecil ministrem blokady23 lutego 1916 Asquith ogłosił, że lord Robert Cecil, z rangą członka gabinetu, pokieruje całą blokadą Niemiec. Tak powstało Ministerstwo Blokady.
- 29
- Starcie Alcantary z Greifem29 lutego 1916 krążownik pomocniczy Alcantara starł się koło Szetlandów z niemieckim rajderem Greif. Zatonęły oba okręty, zginęło ponad 200 marynarzy.
- Zniesienie blokady Kamerunu29 lutego 1916, po zakończeniu walk w Kamerunie, alianci znieśli blokadę jego wybrzeża, ogłoszoną w kwietniu 1915 roku.
- Niemcy nie odkładają wojny podwodnejPod koniec lutego 1916 Berlin oznajmił Waszyngtonowi, że nie odroczy rozkazów przeciw uzbrojonym statkom. Od 1 marca weszła w życie zaostrzona wojna podwodna.
marzec
- 06
- Newton Baker sekretarzem wojny USA6 marca 1916 Wilson ogłosił, że nowym sekretarzem wojny USA zostanie Newton Baker, były burmistrz Clevelandu, uważany za pacyfistę. Zastąpił L. Garrisona.
- Sepahsalar premierem PersjiNa początku marca 1916 premierem Persji został Mohammad Wali Chan Tonekaboni, Sepahsalar, bohater rewolucji 1909 roku i zwolennik zgody z Rosją.
- 12
- Koniec walk pod Latema Nek12 marca 1916 o świcie Brytyjczycy zobaczyli swoich żołnierzy na grzbiecie Latemy. Niemcy w nocy opuścili przełęcz i cofnęli się ku Kahe.
- Doniesienia o zajęciu KerenduWedług źródeł brytyjskich 12 marca 1916 Rosjanie zajęli Kerend na drodze z Kermanszahu do Bagdadu. Nie utrzymali go: w kwietniu bronili się tam Turcy.
- 14
- Brytyjczycy odzyskują As-Sallum14 marca 1916 wojska generała Peytona weszły bez walki do As-Sallum, a samochody pancerne księcia Westminsteru rozbiły uchodzące siły bractwa Sanusijja.
- Dymisja Alfreda von TirpitzaW połowie marca 1916 wielki admirał Alfred von Tirpitz, twórca niemieckiej floty wojennej, odszedł z urzędu po przegranym sporze o wojnę podwodną.
- 15
- Austro-Węgry zrywają stosunki z Portugalią15 marca 1916, sześć dni po niemieckim wypowiedzeniu wojny, Austro-Węgry zerwały stosunki dyplomatyczne z Portugalią. Ich poseł opuścił Lizbonę.
- Kluczowe wydarzenieAustro-Węgry w stanie wojny z Portugalią15 marca 1916 Austro-Węgry poszły za Niemcami i zerwały z Portugalią. Odtąd oba kraje były w stanie wojny, choć według źródeł z epoki bez osobnej deklaracji.
- 16
- Wojska sudańskie wkraczają do Darfuru16 marca 1916 konne oddziały podpułkownika Kelly'ego wyruszyły z An-Nuhud ku granicy Darfuru. Do końca miesiąca zajęły studnie Umm Szanga i Dżabal al-Hilla.
- Roques zastępuje Gallieniego16 marca 1916 ciężko chory Gallieni ustąpił z urzędu ministra wojny. Zastąpił go generał Pierre Roques, dowódca 1 Armii i stary przyjaciel Joffre'a.
- Rosjanie zajmują Mamahatun16 marca 1916 rosyjski oddział oskrzydlający wkroczył do Mamahatunu na drodze z Erzurum do Erzincanu, biorąc według Allena i Muratowa 800 jeńców i pięć dział.
kwiecień
- 17
- Kluczowe wydarzenieRosjanie zdobywają TrapezuntW połowie kwietnia 1916 Turcy bez walki opuścili Trapezunt, najważniejszy port północnej Anatolii. 18 kwietnia weszli do niego Rosjanie generała Lachowa.
- Włochy zapowiadają odwet gospodarczy16 kwietnia 1916 Sonnino zapowiedział w Izbie Deputowanych dekret o odwecie na majątku poddanych wroga. Handlu z Niemcami wtedy jeszcze całkiem nie zakazano.
- 18
- Walki pod Bajt Isa17 kwietnia 1916 Brytyjczycy zdobyli turecką pozycję Bajt Isa nad Tygrysem. W nocy odparli wielki kontratak, ale stracili 1600 ludzi i utknęli na prawym brzegu.
- Nota USA w sprawie Sussexa18 kwietnia 1916 Waszyngton zagroził Niemcom zerwaniem stosunków, jeśli nie porzucą obecnych metod wojny podwodnej. Nazajutrz Wilson mówił przed Kongresem.
- 20
- Zatopienie statku Aud20 kwietnia 1916 statek Libau, udający norweski Aud, przywiózł broń dla irlandzkich powstańców. Brytyjczycy go przechwycili, a 22 kwietnia załoga go zatopiła.
- Aresztowanie Rogera Casementa21 kwietnia 1916 niemiecki U-19 wysadził Rogera Casementa na irlandzkiej plaży Banna Strand. Kilka godzin później zatrzymała go policja.
- 24
- Kluczowe wydarzenieWybuch powstania wielkanocnego24 kwietnia 1916 irlandzcy ochotnicy i Armia Obywatelska zajęli centrum Dublina. Przed gmachem poczty Patrick Pearse odczytał proklamację Republiki Irlandzkiej.
- Zapora minowa u wybrzeży Belgii24 kwietnia 1916 okręty admirała Bacona postawiły przed Zeebrugge podwójną linię min i pas sieci minowych przeciw okrętom podwodnym z Flandrii.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePorozumienie Sykes-Picot26 kwietnia 1916 Rosja i Francja wymieniły tajne noty. Rosja przyjęła brytyjsko-francuski plan podziału azjatyckiej Turcji, a sobie zapewniła Armenię.
- Doniesienia o porozumieniu w sprawie jeńców w SzwajcariiBrytyjska chronologia notuje 26 kwietnia 1916 porozumienie o wysyłaniu chorych jeńców do Szwajcarii. Inne źródła wskazują na początek maja.
maj
- 03
- Utrata sterowca L 203 maja 1916 sterowiec L 20, któremu po nalocie na Szkocję zabrakło paliwa, rozbił się w fiordzie koło Stavanger. Załogę internowała Norwegia.
- Pierwsze egzekucje przywódców powstania3 maja 1916 o świcie w dublińskim więzieniu Kilmainham rozstrzelano Patricka Pearse’a, Thomasa Clarke’a i Thomasa MacDonagha, skazanych przez sąd wojskowy.
- 09
- Brytyjsko-francuska wymiana not o Azji Mniejszej9 maja 1916 ambasador Francji Paul Cambon przesłał Greyowi notę z warunkami podziału ziem osmańskich. Był to francuski tekst umowy Sykes-Picot.
- Niemiecki atak na Kondoa IrangiW nocy z 9 na 10 maja 1916 askarysi Lettow-Vorbecka kilka razy szturmowali pozycje van Deventera pod Kondoa Irangi. Wszystkie ataki odparto.
- 15
- Blokada wybrzeża HidżazuW połowie maja 1916 brytyjskie okręty zaczęły blokować porty Hidżazu. O blokadę prosił sam szarif Mekki, który szykował powstanie przeciw Turkom.
- Rosjanie zatrzymują się przed ChanakinemW połowie maja 1916 Baratow stanął przed Chanakinem, ale miasta nie zajął. Turcy ściągali tam posiłki spod Al-Kutu, a Rosjanie dostali rozkaz, by nie atakować.
- 31
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy jutlandzkiej31 maja 1916 u wybrzeży Jutlandii starły się Grand Fleet i Flota Pełnomorska. Za dnia Brytyjczycy stracili trzy krążowniki liniowe, ale odcięli Niemcom drogę.
- Protest Ententy w sprawie Fortu RupelNa przełomie maja i czerwca 1916 Francja i jej sojusznicy uznali oddanie Fortu Rupel za koniec życzliwej neutralności Grecji i zagrozili jej konsekwencjami.
czerwiec
- 05
- Kluczowe wydarzeniePoczątek powstania arabskiego5 czerwca 1916 synowie szarifa Mekki, Ali i Fajsal, ogłosili pod Medyną niezależność Arabów od Turków. Tak zaczęło się powstanie arabskie.
- Kluczowe wydarzenieŚmierć Kitchenera5 czerwca 1916 krążownik Hampshire, wiozący lorda Kitchenera do Rosji, wszedł na minę u Orkadów. Minister wojny zginął z niemal całą załogą, ocalało 12 ludzi.
- 21
- Rosjanie zajmują Radowce21 czerwca 1916 Piotrogród ogłosił zajęcie Radowców w południowej Bukowinie. Kozacy tereccy przeszli przez miasto już dzień wcześniej, ścigając Austriaków.
- Ultimatum Ententy wobec Grecji21 czerwca 1916 posłowie Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji zażądali od Grecji demobilizacji, rządu urzędniczego i wyborów. Ateny ustąpiły bez oporu.
- Zaimis ponownie premierem Grecji21 czerwca 1916 król Konstantyn powierzył rząd Aleksandrosowi Zaimisowi. Nowy premier przyjął wszystkie żądania Ententy i utworzył gabinet urzędniczy.
- 30
- Koniec bitwy nad StrypąBrytyjska chronologia kończy bitwę nad Strypą 30 czerwca 1916. Bothmer obronił górną Strypę, a ostatni duży atak Szczerbaczowa załamał się już 21 czerwca.
- Nowe porozumienie z Holenderskim Trustem ZamorskimPod koniec czerwca 1916 Londyn i Holenderski Zamorski Trust objęli racjonowaniem kolejne towary, między innymi kakao, cynę, skóry i azbest.
lipiec
- 01
- Kluczowe wydarzeniePierwszy dzień bitwy nad Sommą1 lipca 1916 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli nad Sommą. Francuzi i prawe skrzydło brytyjskie odnieśli sukces, ale armia brytyjska straciła 57 tysięcy ludzi.
- Pierwsze patrole kontaktowe RFC1 lipca 1916 nad Sommą lotnicy RFC śledzili z bliska postępy piechoty, wypatrując flar i błysków lusterek. Próby takiej współpracy trwały od 1915 roku.
- Wojska osmańskie odbijają Kermanszah1 lipca 1916 XIII Korpus osmański wkroczył do Kermanszahu, opuszczonego nocą przez Rosjan Baratowa. Do miasta wrócili perscy nacjonaliści.
- 07
- Brytyjczycy zajmują Tangę7 lipca 1916 oddział indyjski wszedł bez walki do Tangi, gdzie w 1914 roku Brytyjczycy ponieśli klęskę. Niemcy wycofali się, niszcząc port i kolej.
- Lloyd George ministrem wojnyNa początku lipca 1916 David Lloyd George zastąpił Kitchenera w Ministerstwie Wojny. Na strategię miał jednak mały wpływ, bo decydował o niej gen. Robertson.
- 14
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Bazentin14 lipca 1916 o świcie, po nocnym podejściu i pięciu minutach ostrzału, Brytyjczycy zdobyli drugą pozycję niemiecką od Longueval po Bazentin-le-Petit.
- Międzysojusznicza konferencja finansowa w Londynie14–15 lipca 1916 w Londynie obradowali przedstawiciele Ententy w sprawie finansowania wojny. Rosja zabiegała o nowe brytyjskie kredyty na zakupy za granicą.
- Wybory do rady miejskiej Warszawy14 lipca 1916 zakończyło się głosowanie w wyborach do rady miejskiej Warszawy, rozpisanych przez niemieckich okupantów. Radnych wybierano w sześciu kuriach.
sierpień
- 11
- Brytyjczycy zajmują Mpwapwa11 sierpnia 1916 dywizja van Deventera po dwóch dniach marszu i walk weszła do Mpwapwa. Niemiecka straż tylna obroniła wzgórza i nocą się wymknęła.
- Rosjanie ponownie zdobywają StanisławówRano 11 sierpnia 1916 rosyjska 9 Armia Leczyckiego weszła do Stanisławowa, opuszczonego nocą przez Austriaków po przegranej czterodniowej bitwie.
- Włosi lądują w Salonikach11 sierpnia 1916 w Salonikach zaczęła się wyładowywać włoska 35 Dywizja gen. Petittiego di Roreto. Do armii Sarraila dołączył piąty kontyngent narodowy.
- 19
- Zatopienie HMS Falmouth i HMS Nottingham19 sierpnia 1916 flota Scheera płynęła na Sunderland, a Grand Fleet ruszyła jej naprzeciw. Do bitwy nie doszło, ale U-Booty storpedowały dwa krążowniki.
- Koniec bitwy pod Floriną19 sierpnia 1916 Serbowie po nieudanym kontrataku pod Banicą cofnęli się na wzgórza nad jeziorem Ostrowo. Tam bułgarskie natarcie zaczęło grzęznąć.
- 27
- Kluczowe wydarzenieRumunia wypowiada wojnę Austro-Węgrom27 sierpnia 1916 rada koronna zatwierdziła wejście Rumunii do wojny. Wieczorem poseł rumuński wręczył w Wiedniu notę, a wojska ruszyły przez Karpaty.
- Rosjanie wkraczają do Dobrudży27 sierpnia 1916, w dniu wejścia Rumunii do wojny, pierwsze oddziały rosyjskiego korpusu Zajonczkowskiego przeprawiły się przez Dunaj do Dobrudży.
- 29
- Kluczowe wydarzenieHindenburg szefem Sztabu Generalnego29 sierpnia 1916 Wilhelm II odwołał Falkenhayna. Szefem Sztabu Generalnego Armii Polowej został Hindenburg, a jego zastępcą Ludendorff.
- Rumuni zajmują Braszów29 sierpnia 1916 straże przednie rumuńskiej 2 Armii weszły do Braszowa, drugiego co do wielkości miasta Siedmiogrodu, opuszczonego przez obrońców i urzędy.
- Brytyjczycy zajmują Iringę29 sierpnia 1916 policjanci z kolumny Murraya, części wojsk Northeya, weszli do opuszczonej Iringi. Niemcy odeszli na południowy wschód, ku Mahenge.
wrzesień
- 01
- Kluczowe wydarzenieBułgaria wypowiada wojnę Rumunii1 września 1916 Bułgaria wypowiedziała wojnę Rumunii, by odzyskać Dobrudżę utraconą w 1913 roku. Car Ferdynand wzywał do walki z „podstępnym sąsiadem”.
- Wejście w życie poboru w Nowej Zelandii1 września 1916 gubernator Nowej Zelandii ogłosił zapis do rezerwy sił ekspedycyjnych. Ustawa o służbie wojskowej zaczęła działać w praktyce.
- Alianci przejmują niemieckie statki w Pireusie1 września 1916 eskadra Ententy stanęła pod Salaminą i zajęła niemieckie i austriackie statki w Pireusie. Nazajutrz posłowie zażądali kontroli telegrafów.
- 06
- Bułgarzy zdobywają Tutrakan6 września 1916 skapitulowała rumuńska twierdza Turtucaia (Tutrakan). Komendant uciekł przez Dunaj, a do niewoli trafiło około 28 tysięcy żołnierzy.
- Koniec bitwy pod Guillemont6 września 1916 skończyła się bitwa pod Guillemont. Brytyjczycy zdobyli farmę Falfemont i las Leuze, połączyli się z Francuzami, ale nie wzięli Ginchy.
- 07
- Walka pod Kisaki7–8 września 1916 dwie kolumny Smutsa uderzyły osobno na Niemców pod Kisaki, na południe od gór Uluguru. Obie odparto, a pościg za Lettow-Vorbeckiem utknął.
- Brytyjczycy zajmują Kilwę7 września 1916 brytyjskie okręty wysadziły wojsko w Kilwa Kisiwani i Kilwa Kivinje na południe od Dar es Salaam. Oba porty zajęto prawie bez walki.
- 19
- Belgowie zajmują Taborę19 września 1916 belgijskie wojska kolonialne weszły do Tabory, opuszczonej nocą przez Niemców. Idący na miasto Brytyjczycy dowiedzieli się o tym po 6 dniach.
- Blokada wybrzeża Macedonii greckiejWe wrześniu 1916 sprzymierzeni ogłosili blokadę greckiego wybrzeża od Strumy po Mestę, zajętego przez Bułgarów. Objęła też Kawalę i jej zatokę.
- 25
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Morval25 września 1916 brytyjska 4 Armia uderzyła nad Sommą w samo południe i w trzy godziny zdobyła Morval i Lesbœufs. Pod Gueudecourt atak się załamał.
- Wenizelos opuszcza AtenyW nocy z 24 na 25 września 1916 Elefterios Wenizelos i admirał Kunduriotis potajemnie odpłynęli z Aten na Kretę, by stanąć na czele ruchu Obrony Narodowej.
październik
- 09
- Początek ósmej bitwy nad Isonzo9 października 1916 włoska artyleria od świtu biła w austriackie pozycje na Krasie. Austriacy uznali to za początek bitwy, choć szturm ruszył dzień później.
- Państwa centralne odbijają Braszów9 października 1916 po dwóch dniach walk ulicznych wojska niemieckie i węgierskie zajęły Braszów. Rumuńska 2 Armia nocą wycofała się ku przełęczom Karpat.
- Terauchi premierem Japonii9 października 1916 marszałek Masatake Terauchi, generalny gubernator Korei, zastąpił Ōkumę na czele rządu Japonii. Jego gabinet nie opierał się na partiach.
- 22
- Bułgarzy i Niemcy zdobywają Konstancę22 października 1916, po trzech dniach ofensywy Mackensena w Dobrudży, wojska bułgarskie i niemieckie weszły do Konstancy, głównego portu Rumunii.
- Koniec walk w oazie Dachla22 października 1916 Brytyjczycy zakończyli przeczesywanie oazy Dachla. Do niewoli trafiło ponad 130 ludzi bractwa Sanusijja, reszta uciekła na zachód.
- 28
- Utrata statku szpitalnego Galeka28 października 1916 brytyjski statek szpitalny Galeka wszedł pod Hawrem na minę postawioną przez UC-26. Zginęło 19 sanitariuszy, a wrak osiadł na brzegu.
- Śmierć Oswalda Boelckego28 października 1916 nad Sommą zginął Oswald Boelcke, twórca taktyki walki myśliwskiej, as z 40 zwycięstwami. W walce zderzył się z samolotem kolegi z eskadry.
listopad
- 21
- Niemcy zdobywają Krajowę21 listopada 1916 niemiecka kawaleria i piechota weszły bez walki do Krajowy, stolicy Oltenii. Rumuni oddali miasto z wielkimi zapasami mąki.
- Zatonięcie statku szpitalnego Britannic21 listopada 1916 statek szpitalny Britannic, siostrzany statek Titanica, wszedł na minę u wyspy Kea i zatonął w 55 minut. Zginęło 30 osób.
- Motono ministrem spraw zagranicznych Japonii21 listopada 1916 premier Terauchi oddał resort spraw zagranicznych wicehrabiemu Ichirō Motono, od dziesięciu lat przedstawicielowi Japonii w Rosji.
- 23
- Mackensen przekracza Dunaj23 listopada 1916 we mgle wojska niemieckie, bułgarskie i austro-węgierskie przeprawiły się przez Dunaj spod Swisztowa pod Zimnicea i ruszyły na Bukareszt.
- Möwe wypływa w drugi rejs23 listopada 1916 rajder Möwe wyruszył w drugi rejs, by znów przedrzeć się przez brytyjską blokadę na Atlantyk. Był to jego najskuteczniejszy rejs.
grudzień
- 01
- Walki w Atenach1 grudnia 1916 greckie wojsko otworzyło ogień do desantu Ententy w Atenach, a francuskie okręty ostrzelały miasto. Wieczorem król oddał sześć baterii.
- Rząd rumuński przenosi się do JassNa przełomie listopada i grudnia 1916 ministerstwa, dwór i poselstwa sojusznicze wyjechały z Bukaresztu do Jass. Rząd Brătianu opuścił stolicę 3 grudnia.
- Zima brukwiowa1 grudnia 1916 rząd Rzeszy obciął przydział ziemniaków do funta dziennie, a od stycznia do trzech czwartych funta. Niemcy wchodziły w zimę brukwiową.
- 03
- Porozumienie Clémentela3 grudnia 1916 Londyn i Paryż zawarły układ żeglugowy. Brytyjczycy obiecali Francji stały tonaż, a statki neutralne miało frachtować wspólne biuro.
- Ostrzał Funchal3 grudnia 1916 niemiecki U-38 wpłynął na redę Funchal na Maderze, zatopił trzy alianckie statki i barkę, a potem ostrzelał miasto z działa pokładowego.
- 08
- Blokada Grecji8 grudnia 1916 o ósmej rano Ententa zaczęła blokadę wybrzeży królewskiej Grecji, ogłoszoną dzień wcześniej. Miała trwać do czasu zadośćuczynienia za Ateny.
- Otwarcie kolei murmańskiej8 grudnia 1916 oficjalnie otwarto kolej murmańską. Zbudowana w niespełna dwa lata, także rękami jeńców, połączyła Piotrogród z niezamarzającym portem.
- 11
- Rząd koalicyjny Lloyda George'a11 grudnia 1916 prasa podała skład rządu Lloyda George’a. Grey odszedł z Foreign Office, zastąpił go Balfour, Derby objął War Office, a Carson Admiralicję.
- Koniec bitwy nad Czarną Rzeką11 grudnia 1916 sprzymierzeni przerwali ofensywę w Macedonii. Ostatnie ataki Serbów i Rosjan na wzgórze 1050 w zakolu Czarnej Rzeki nic nie rozstrzygnęły.
- Zatonięcie pancernika Regina MargheritaW nocy z 11 na 12 grudnia 1916 włoski pancernik Regina Margherita wszedł na miny przy wyjściu z zatoki Wlory. Zginęło około 675 ludzi.
- 15
- Grecja przyjmuje grudniowe ultimatum15 grudnia 1916 rząd w Atenach przyjął ultimatum Ententy i zaczął wycofywać wojska z Tesalii na Peloponez. Blokada wybrzeży trwała jednak dalej.
- Wielka Brytania uznaje Husajna królem HidżazuW grudniu 1916 Wielka Brytania, Francja i Rosja uznały szarifa Husajna za króla Hidżazu, ale nie za króla Arabów, jak sam się tytułował.
- „Ogień” Barbusse'a z Nagrodą Goncourtów15 grudnia 1916 Nagrodę Goncourtów dostał „Ogień” Henriego Barbusse'a, surowy obraz życia francuskiej drużyny w okopach, napisany przez ochotnika z frontu.
- 26
- Odpowiedź państw centralnych na notę Wilsona26 grudnia 1916 Niemcy, Austro-Węgry i Turcja, a 30 grudnia Bułgaria odpowiedziały Wilsonowi. Proponowały konferencję, ale żadnych warunków nie podały.
- Joffre marszałkiem Francji26 grudnia 1916 Joffre zrezygnował z resztek władzy nad armią i został marszałkiem Francji, pierwszym od 1870 roku. Była to nagroda pocieszenia.