Natalia
Autor
(1244)1916
styczeń
- 13
- Austriacy zajmują Cetynię13 stycznia 1916 austro-węgierski oddział bez walki wszedł do Cetyni, stolicy Czarnogóry. Król i dwór opuścili ją już wcześniej, a rząd znów prosił o pokój.
- Wojska osmańskie w KermanszahuW styczniu 1916 w Kermanszahu stanęły bataliony osmańskie. Miasto nie zostało zdobyte, lecz było ośrodkiem perskich nacjonalistów sprzymierzonych z Niemcami.
- 15
- Publikacja dokumentów PapenaW połowie stycznia 1916 ujawniono papiery Papena zabrane mu przez Brytyjczyków w Falmouth. Odcinki jego czeków wskazywały opłacanych agentów.
- Pierwsi serbscy żołnierze na KorfuW połowie stycznia 1916 na Korfu zaczęli przybywać pierwsi żołnierze serbscy z Albanii. Wielu było tak wycieńczonych, że umierali już po zejściu na ląd.
luty
- 08
- Wielka Brytania prosi Japonię o pomoc morską8 lutego 1916 Admiralicja sformułowała prośbę o japońskie okręty. Tokio odmówiło wysłania niszczycieli do Europy, ale wzmocniło patrole na Oceanie Indyjskim.
- Zatonięcie krążownika Amiral Charner8 lutego 1916 U-21 Ottona Hersinga storpedował u wybrzeży Libanu francuski krążownik Amiral Charner. Okręt zatonął w kilka minut, ocalał jeden marynarz.
- 15
- Porozumienie z Bachtiarami15 lutego 1916 Brytyjczycy zawarli porozumienie z chanami Bachtiarów o współpracy w ochronie perskich pól naftowych Anglo-Persian Oil Company.
- Rozszerzenie licencji żeglugowych15 lutego 1916 brytyjskie zarządzenie objęło licencjami prawie każdy rejs oceaniczny statku z Wysp. Rząd chciał lepiej wykorzystać brakujący tonaż.
- 18
- Rosjanie zajmują MuşW połowie lutego 1916 rosyjscy Kozacy wjechali bez walki do Muşu. Dolinę, której ormiańskich mieszkańców wymordowano w 1915 roku, zastali wyludnioną.
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja Mory18 lutego 1916 po półtora roku oblężenia poddała się niemiecka załoga góry nad Morą. Był to koniec walk w Kamerunie.
- 21
- Zestrzelenie sterowca LZ 77Wieczorem 21 lutego 1916 francuskie działo przeciwlotnicze zestrzeliło pod Revigny sterowiec LZ 77, lecący na tyły Verdun. Nikt z załogi nie przeżył.
- Spór w Kongresie o uzbrojone statki handlowePod koniec lutego 1916 Berlin podtrzymał, że uzbrojone statki Ententy to krążowniki pomocnicze. W Kongresie USA narastał bunt przeciw linii Wilsona.
- Dymisja Henry'ego Sclatera21 lutego 1916 gen. Henry Sclater przestał być generałem adiutantem armii brytyjskiej. Jego miejsce w ministerstwie wojny zajął Nevil Macready.
marzec
- 05
- Kluczowe wydarzeniePoczątek ofensywy kilimandżarskiej5 marca 1916 z Longido ruszyła na południe 1 Dywizja gen. Stewarta. Miała obejść Kilimandżaro od zachodu i odciąć Niemcom drogę odwrotu.
- Dymisja ministra spraw zagranicznych PersjiWraz z rządem Farmanfarmy w marcu 1916 odszedł szef perskiej dyplomacji Moszawer ol-Mamalek, a nie, jak podaje chronologia, Mohtaszam os-Saltane.
- 15
- Eduard von Capelle sekretarzem marynarki15 marca 1916 ogłoszono w Berlinie, że następcą Tirpitza w Urzędzie Marynarki Rzeszy zostaje admirał Eduard von Capelle, jego wieloletni współpracownik.
- António José de Almeida premierem Portugalii15 marca 1916 ewolucjonista António José de Almeida stanął na czele wojennego rządu „Świętej Unii”. Afonso Costa został w nim ministrem finansów.
kwiecień
maj
czerwiec
- 06
- Atak na Medynę6 czerwca 1916 Arabowie Fajsala uderzyli na Medynę. Garnizon Fahreddina Paszy odparł ich ogniem artylerii, a zerwane tory Kolei Hidżaskiej szybko naprawiono.
- Śmierć Yuan Shikaia6 czerwca 1916 w Pekinie zmarł prezydent Chin Yuan Shikai. Nazajutrz urząd objął wiceprezydent Li Yuanhong, którego uznało też zbuntowane południe.
- 27
- Ratyfikacja postanowień konferencji gospodarczejPod koniec czerwca 1916 rząd Francji zatwierdził rezolucje paryskiej konferencji gospodarczej. W Londynie wywołały one spór o przyszłość wolnego handlu.
- Proklamacja szarifa Mekki27 czerwca 1916 szarif Mekki ogłosił odezwę do muzułmanów świata. Oskarżył młodoturków o bezbożność i ogłosił niepodległość Hidżazu.
lipiec
- 07
- Koniec włoskiej kontrofensywy w Trydencie7 lipca 1916 Austriacy odparli na płaskowyżu Asiago drugi dzień wielkiego natarcia Włochów. Cadorna nie odzyskał pozycji utraconych w maju.
- Uchylenie deklaracji londyńskiej7 lipca 1916 Wielka Brytania i Francja przestały stosować deklarację londyńską z 1909 roku. Kontrolę handlu na morzu miało odtąd regulować prawo narodów.
sierpień
- 17
- Traktat Rumunii z Ententą17 sierpnia 1916 Brătianu podpisał w Bukareszcie tajny traktat i konwencję wojskową z Ententą. Rumunia obiecała do 28 sierpnia uderzyć na Austro-Węgry.
- Początek bitwy pod Floriną17 sierpnia 1916 bułgarska 1 Armia uderzyła na Serbów w zachodniej Macedonii i jeszcze tego samego dnia zajęła grecką Florinę, uprzedzając ofensywę Sarraila.
- Wygasanie ofensywy BrusiłowaW połowie sierpnia 1916 natarcia Brusiłowa na Kowel utknęły. 17 sierpnia wyznaczył swoim armiom nowe cele, ale ofensywa traciła już impet.
- 28
- Rumuńska ofensywa w SiedmiogrodzieW nocy z 27 na 28 sierpnia 1916 trzy armie rumuńskie przekroczyły przełęcze Karpat. Słaba osłona austro-węgierska cofała się w głąb Siedmiogrodu.
- Kluczowe wydarzenieNiemcy wypowiadają wojnę Rumunii28 sierpnia 1916 Niemcy wypowiedziały wojnę Rumunii, dzień po jej wystąpieniu przeciw Austro-Węgrom. Zaskoczenie w Pszczynie kosztowało Falkenhayna stanowisko.
- Kluczowe wydarzenieWłochy wypowiadają wojnę Niemcom27 sierpnia 1916 Sonnino przekazał przez rząd Szwajcarii deklarację, że od 28 sierpnia Włochy uważają się za będące w stanie wojny z Niemcami.
- 30
- Rumunia zrywa stosunki z Bułgarią30 sierpnia 1916 wieczorem rumuński poseł w Sofii zażądał paszportów i zerwał stosunki z Bułgarią. Dwa dni później Bułgaria wypowiedziała Rumunii wojnę.
- Przewrót wenizelistów w Salonikach30 sierpnia 1916 zwolennicy Wenizelosa powołali w Salonikach Komitet Obrony Narodowej i wypowiedzieli posłuszeństwo Atenom. Sarrail im nie przeszkodził.
wrzesień
- 01
- Rumuni pod Sybinem1 września 1916 rumuńskie oddziały stały kilka kilometrów od niemal bezbronnego Sybina, a mieszczanie proponowali poddanie miasta. Rumuni nie weszli do niego.
- Rosyjsko-brytyjskie porozumienie o Azji Mniejszej1 września 1916 ambasador Rosji w Londynie potwierdził w nocie do Greya brytyjsko-rosyjski układ o podziale azjatyckiej Turcji. Zgłosił jedno zastrzeżenie.
- 03
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Guillemont3 września 1916 Brytyjczycy i Irlandczycy w niespełna trzy godziny zdobyli nad Sommą Guillemont, o które od końca lipca walczono bez skutku.
- Koniec bitwy o las Delville3 września 1916 skończyła się według brytyjskiego nazewnictwa bitwa o las Delville. Natarcie na wschodni skraj lasu, wsparte atakiem na Ginchy, się nie udało.
- 11
- Dymisja Zaimisa11 września 1916 premier Grecji Aleksandros Zaimis podał się do dymisji. Rozmowy o przystąpieniu do wojny utknęły, a nacisk Francji na Ateny wciąż rósł.
- Kapitulacja greckiego IV Korpusu w Kawali11 września 1916 grecki IV Korpus, otoczony w Kawali, oddał się w ręce Niemców, by nie trafić do bułgarskiej niewoli. Następnego dnia Bułgarzy zajęli miasto.
- 15
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Flers-Courcelette15 września 1916 nad Sommą do boju po raz pierwszy weszły czołgi. Brytyjczycy zdobyli Flers, Martinpuich i High Wood, a Kanadyjczycy wieczorem Courcelette.
- Współpraca lotnictwa z czołgami15 września 1916 lotnicy RFC śledzili nad Sommą pierwsze czołgi w boju. Od nich pochodził słynny meldunek o czołgu jadącym główną ulicą Flers.
- 17
- Brytyjczycy zajmują Lindi17 września 1916 brytyjskie okręty wysadziły w Lindi indyjski 40 Pułk Pasztunów. Wkrótce całe wybrzeże Niemieckiej Afryki Wschodniej było w rękach Brytyjczyków.
- Alianci odbijają Florinę17 września 1916 Francuzi i Rosjanie weszli do Floriny, zajętej miesiąc wcześniej przez Bułgarów. Drogę otworzyło im zwycięstwo Serbów pod Gorniczewem.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiet Thiepval26 września 1916 Armia Rezerwowa uderzyła nad Sommą na grzbiet Thiepval. 18 Dywizja wdarła się do wsi Thiepval, a 11 Dywizja zdobyła wreszcie farmę Mouquet.
- Początek bitwy pod Sybinem26 września 1916 niemiecka 9 Armia uderzyła na Rumunów pod Sybinem, a Alpenkorps zszedł z gór na drogę w przełęczy Czerwonej Wieży na tyłach Rumunów.
- Rząd tymczasowy Wenizelosa na Krecie26 września 1916 Wenizelos i admirał Kunduriotis wylądowali na Krecie i utworzyli w Chanii rząd tymczasowy, przeciwny rządowi w Atenach.
październik
- 01
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy o grzbiety Le Transloy1 października 1916 brytyjska 4 Armia ruszyła nad Sommą na Eaucourt l’Abbaye i linię Flers. Pomogły czołgi i Nowozelandczycy, a nazajutrz zaczęło padać.
- Zestrzelenie sterowca L 31W nocy z 1 na 2 października 1916 lotnik Wulstan Tempest zestrzelił pod Potters Bar L 31. Zginął Heinrich Mathy, najsłynniejszy dowódca niemieckich sterowców.
- 20
- Wybuch pancernika Impieratrica Marija20 października 1916 w Sewastopolu wyleciał w powietrze i zatonął drednot Impieratrica Marija, okręt flagowy Floty Czarnomorskiej. Zginęło ponad 200 marynarzy.
- Konferencja w Boulogne w sprawie Grecji20 października 1916 przywódcy Wielkiej Brytanii i Francji radzili w Boulogne nad Grecją. Rządu Wenizelosa nie uznali, ale zgodzili się go finansować.
listopad
- 13
- Kluczowe wydarzenieZdobycie Beaumont-Hamel13 listopada 1916 we mgle Szkoci z 51 Dywizji zdobyli Beaumont-Hamel, przed którym 1 lipca wykrwawili się Nowofundlandczycy. Pod Serre atak znów się załamał.
- Państwa centralne odbijają Orszowę13 listopada 1916, po trzech dniach walk ulicznych, Rumuni opuścili Orszowę nad Dunajem i cofnęli się za Cernę. Miasto wróciło do Austro-Węgier.
- 15
- Konferencje w Paryżu i Chantilly15–16 listopada 1916 w Chantilly dowódcy sprzymierzonych ułożyli plan wojny na 1917 rok, a obradujący równocześnie w Paryżu politycy w praktyce go przyjęli.
- Czwarta potyczka pod Hafiz Kor15 listopada 1916 artyleria i samoloty rozbiły zbiorowisko Mohmandów pod Hafiz Kor. Plemiona próbowały przeszkodzić w budowie linii blokady ich kraju.
- 23
- Kluczowe wydarzenieRząd tymczasowy wypowiada wojnę Niemcom i Bułgarii23 listopada 1916 rząd Obrony Narodowej Wenizelosa w Salonikach wypowiedział wojnę Niemcom i Bułgarii. Grecja miała odtąd dwa rządy: walczący i neutralny.
- Uszkodzenie statku szpitalnego Braemar Castle23 listopada 1916 brytyjski statek szpitalny Braemar Castle z rannymi z Salonik wszedł na minę w cieśninie Mykonos. Zginęły 4 osoby, statek osadzono na brzegu.
grudzień
- 13
- Początek brytyjskiej ofensywy na Al-Kut13 grudnia 1916 Brytyjczycy ostrzelali tureckie pozycje pod Al-Kutem, a nocą ruszyli nad Szatt al-Hajj. Maude zaczął ofensywę, która miała odzyskać miasto.
- Dymisja Körbera13 grudnia 1916 premier Austrii Ernest von Körber złożył dymisję rządu, przyjętą przez cesarza Karola I. Spierali się o parlament i ustępstwa wobec Węgier.
- Pokrowski ministrem spraw zagranicznych Rosji13 grudnia 1916 Mikołaj II mianował ministrem spraw zagranicznych kontrolera państwa Nikołaja Pokrowskiego, ostatniego szefa carskiej dyplomacji.
- 30
- Ententa odrzuca niemiecką ofertę pokojową30 grudnia 1916 dziesięć państw Ententy wspólną notą odrzuciło ofertę państw centralnych. Nazwały ją raczej manewrem wojennym niż propozycją pokoju.
- Chińscy robotnicy we FrancjiPod koniec 1916 Brytyjczycy, idąc śladem Francuzów, sięgnęli po robotników z Chin. Do 1918 roku na tyłach frontu we Francji pracowało ich ponad 100 tysięcy.
- Kluczowe wydarzenieZabójstwo RasputinaNad ranem 30 grudnia 1916 spiskowcy z arystokracji zabili w Piotrogrodzie Grigorija Rasputina, faworyta carskiej pary, i wrzucili ciało pod lód Newki.