Natalia
Autor
(1244)1918
styczeń
- 04
- Zatopienie statku szpitalnego Rewa4 stycznia 1918 U-55 storpedował w Kanale Bristolskim oświetlony statek szpitalny Rewa, wiozący rannych z Morza Śródziemnego. Zginęło 4 ludzi z maszynowni.
- Żądanie wydania statków holenderskich4 stycznia 1918 Brytyjczycy przedstawili Holendrom propozycję oddania aliantom w czarter 600 tysięcy ton statków w zamian za zboże, paszę i węgiel.
- 28
- Koniec działań o At-Tafilę28 stycznia 1918 skończyły się działania o At-Tafilę. Arabowie trzymali miasto i przerwali żeglugę na Morzu Martwym, ale śnieg zatrzymał ich marsz na północ.
- Powołanie Armii Czerwonej28 stycznia 1918 Rada Komisarzy Ludowych postanowiła utworzyć ochotniczą Robotniczo-Chłopską Armię Czerwoną w miejsce rozkładającej się starej armii.
- Bitwa Trzech Gór28 stycznia 1918 Włosi uderzyli na płaskowyżu Asiago i do 31 stycznia odbili Col del Rosso, Col d'Echele i Monte Valbella, biorąc około 2600 jeńców.
- 30
- Wznowienie rokowań w Brześciu30 stycznia 1918 w Brześciu wznowiono rokowania pokojowe. Trocki przywiózł delegatów radzieckiej Ukrainy i zakwestionował prawo kijowskiej Rady do rozmów.
- Łotewska Tymczasowa Rada Narodowa za niepodległością30 stycznia 1918 Łotewska Tymczasowa Rada Narodowa uchwaliła w Piotrogrodzie, że Łotwa ma być niepodległą republiką. Państwa jeszcze nie proklamowała.
luty
- 01
- Państwa centralne uznają Ukrainę1 lutego 1918 w Brześciu Czernin oświadczył w imieniu państw centralnych, że uznają Ukraińską Republikę Ludową za niepodległe i suwerenne państwo.
- Rozszerzenie kordonu wschodnioperskiego1 lutego 1918 wojska indyjskie kordonu wschodnioperskiego zaczęły przesuwać się na północ, do Chorasanu, by zastąpić wycofujących się stamtąd Rosjan.
- Bunt w Kotorze1 lutego 1918 marynarze austro-węgierskich okrętów w Zatoce Kotorskiej wywiesili czerwone flagi i zażądali pokoju. Po trzech dniach bunt upadł.
- 21
- Brytyjczycy zajmują Jerycho21 lutego 1918 australijscy jeźdźcy wjechali do opuszczonego przez Turków Jerycha. Wojska osmańskie wycofały się za Jordan, a Brytyjczycy stanęli nad rzeką.
- Ministerstwo Informacji21 lutego 1918 Bonar Law ogłosił w Izbie Gmin skład nowego Ministerstwa Informacji lorda Beaverbrooka. Propagandę w krajach wroga objął lord Northcliffe.
- 24
- Turcy odbijają Trapezunt24 lutego 1918 wojska osmańskie bez walki weszły do Trapezuntu. Po rozpadzie rosyjskiej armii kaukaskiej Turcy odzyskiwali ziemie utracone w 1916 roku.
- Niemcy zajmują Dorpat24 lutego 1918 Niemcy weszli bez walki do Dorpatu (Tartu), uniwersyteckiego miasta Inflant. Tego dnia Estończycy ogłosili w Tallinnie niepodległość.
- Powrót Wolfa24 lutego 1918 rajder Wolf wrócił do Kilonii po 451 dniach w morzu, z 467 jeńcami na pokładzie. Tego dnia jego pryz Igotz Mendi osiadł na mieliźnie pod Skagen.
marzec
- 04
- Niemcy zajmują NarwęRano 4 marca 1918, dzień po podpisaniu pokoju w Brześciu, Niemcy weszli do Narwy porzuconej przez marynarzy Dybienki. Dalej na Piotrogród już nie poszli.
- Pierwsze przypadki grypy w Camp Funston4 marca 1918 w obozie Camp Funston w Kansas na grypę zachorował kucharz Albert Gitchell. W ciągu trzech tygodni do szpitala trafiło ponad 1100 żołnierzy.
- 12
- Dymisja Averescu12 marca 1918 generał Averescu podał się do dymisji, gdy król Ferdynand przyznał, że nie ma już zaufania do jego rządu. Do Jass przyjechał Marghiloman.
- Moskwa stolicą Rosji10–11 marca 1918 rząd Lenina potajemnie przeniósł się z Piotrogrodu do Moskwy, a 12 marca ogłosił to w prasie. Moskwa po ponad dwustu latach znów była stolicą.
- 21
- Przeprawa przez JordanW nocy z 21 na 22 marca 1918 londyńscy pływacy przeciągnęli liny przez wezbrany Jordan pod Hadżlą. Do 23 marca Brytyjczycy zbudowali pięć mostów na rzece.
- Starcie niszczycieli pod DunkierkąNad ranem 21 marca 1918 alianckie niszczyciele przechwyciły pod Dunkierką niemiecki rajd. Zatopiły dwa torpedowce, ale francuska torpeda trafiła Bothę.
- 27
- Niemcy zajmują Montdidier27 marca 1918 francuskie korpusy na styku z Brytyjczykami cofnęły się, a niemiecka 18 Armia bez walki weszła do Montdidier, na południe od Amiens.
- Atak na Amman27–30 marca 1918 jeźdźcy z Australii i Nowej Zelandii, Brygada Wielbłądzia i londyńska piechota szturmowali Amman. W deszczu i błocie nie zdobyli miasta.
- 28
- Brytyjczycy zajmują Anę28 marca 1918 brytyjskie samochody pancerne bez walki wjechały do Any nad Eufratem, a za miastem odbiły dwóch oficerów wziętych przez Turków do niewoli.
- Dymisja Gougha28 marca 1918 gen. Hubert Gough przekazał dowództwo cofającej się 5 Armii gen. Henry'emu Rawlinsonowi. Rząd uczynił go kozłem ofiarnym za klęskę nad Sommą.
kwiecień
- 03
- Niemcy zajmują JekaterynosławNa początku kwietnia 1918 bolszewicy opuścili Jekaterynosław nad Dnieprem, a do miasta weszły wojska niemieckie. Przed nimi otwierała się droga do Donbasu.
- Konferencja w Beauvais3 kwietnia 1918 w Beauvais rządy Francji, Wielkiej Brytanii i USA powierzyły gen. Fochowi kierownictwo strategiczne operacji na froncie zachodnim.
- 05
- Kluczowe wydarzenieWalki nad Ancre5 kwietnia 1918 Niemcy uderzyli nad Ancre. Australijczycy pod Dernancourt stracili nasyp, ale utrzymali grzbiet. Wieczorem Ludendorff przerwał operację Michael.
- Turcy zajmują Sarykamysz5 kwietnia 1918 Turcy odzyskali Sarykamysz, miejsce klęski Envera z przełomu 1914 i 1915 roku. W nocy Ormianie opuścili miasto w obawie przed okrążeniem.
- 09
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Lys9 kwietnia 1918 we mgle niemiecka 6 Armia uderzyła nad Lys. Portugalska 2 Dywizja poszła w rozsypkę, ale Brytyjczycy utrzymali Givenchy i linię rzek.
- Zjednoczenie Besarabii z Rumunią9 kwietnia 1918 Rada Kraju w Kiszyniowie przegłosowała 86 głosami połączenie Besarabii z Rumunią, z zastrzeżeniem autonomii i reformy rolnej.
- 10
- Ostrzał Monrowii10 kwietnia 1918 niemiecki krążownik podwodny U-154 ostrzelał Monrowię. Zniszczył francuską stację radiową, wcześniej zatopił jedyny okręt Liberii.
- Niemiecko-turecki traktat osiedleńczy10 kwietnia 1918 Niemcy i Turcja wymieniły w Berlinie ratyfikacje umowy o osiedlaniu się i dziewięciu innych traktatów, które zastępowały kapitulacje.
- 12
- Ostatni nalot sterowców z ofiaramiW nocy z 12 na 13 kwietnia 1918 pięć niemieckich sterowców zbombardowało środkową Anglię. W Wigan zginęło 7 osób. Był to ostatni nalot sterowców z ofiarami.
- Zjednoczone sejmy bałtyckie12 kwietnia 1918 w Rydze zjednoczona rada Inflant i Estonii, zdominowana przez Niemców bałtyckich, poprosiła o monarchię w unii personalnej z Prusami.
- 14
- Turcy zajmują Batumi14 kwietnia 1918 Turcy zajęli Batumi, główny port Zakaukazia nad Morzem Czarnym. Twierdza skapitulowała po kilku godzinach, a Konstantynopol świętował.
- Dymisja Czernina14 kwietnia 1918 hrabia Ottokar Czernin złożył dymisję z urzędu ministra spraw zagranicznych Austro-Węgier. Pogrążyła go afera Sykstusa, którą sam wywołał.
- 25
- Kluczowe wydarzenieNiemcy zdobywają wzgórze Kemmel25 kwietnia 1918 po ostrzale gazowym Alpenkorps w nieco ponad godzinę zdobył broniony przez Francuzów Kemmelberg. Brytyjczycy utrzymali skrzydło pod Ypres.
- Turcy zajmują Kars25 kwietnia 1918 Ormianie na rozkaz z Tyflisu oddali Turkom bez walki twierdzę Kars, z jej działami i zapasami. Rosja zdobyła ją w 1877 roku.
maj
- 03
- Samsam os-Saltane premierem PersjiWedług brytyjskiej chronologii 3 maja 1918 premierem Persji został wódz Bachtiarów Samsam os-Saltane, nieprzychylny Ententcie. 31 maja podał się do dymisji.
- Desant w Peczendze3 maja 1918 brytyjski krążownik Cochrane wysadził marynarzy i piechotę morską w Peczendze nad Oceanem Arktycznym, by bronić jej przed fińskimi białymi.
- 09
- Rząd ŁyzohubaW pierwszych dniach maja 1918 hetman Skoropadski powierzył rząd Fedirowi Łyzohubowi. W gabinecie przeważali kadeci, a ukraińscy socjaliści go zbojkotowali.
- Sidónio Pais wybrany prezydentem9 maja 1918 Sidónio Pais został ogłoszony prezydentem Portugalii, wybranym 28 kwietnia w pierwszych w historii kraju bezpośrednich wyborach głowy państwa.
- 11
- Pokój fińsko-turecki11 maja 1918 w Berlinie przedstawiciele Finlandii i Turcji podpisali traktat pokojowy. Stwierdzał, że między oboma państwami nie ma stanu wojny.
- Rokowania w Batumi11 maja 1918 w Batumi zebrała się turecko-zakaukaska konferencja pokojowa. Turcy odrzucili warunki brzeskie i zażądali kolejnych ziem i kolei.
- 22
- Początek bitwy pod Sardarabadem22 maja 1918 Ormianie kontratakowali Turków, którzy dzień wcześniej zajęli Sardarabad pod Eczmiadzynem, i odbili wieś oraz stację kolejową.
- Grypa w Hiszpanii22 maja 1918 madrycka prasa doniosła o tajemniczej chorobie wśród żołnierzy garnizonu. Neutralna Hiszpania pisała o epidemii otwarcie i dała jej nazwę.
- 31
- Niemcy nad Marną31 maja 1918 Niemcy stali nad Marną od Château-Thierry po Dormans, pierwszy raz od 1914. Do Château-Thierry dotarli pierwsi Amerykanie z 3 Dywizji.
- Cooreman premierem Belgii31 maja 1918 ustąpił premier Belgii Charles de Broqueville. Na czele rządu na wygnaniu stanął katolik Gérard Cooreman, bankier i były przewodniczący Izby.
czerwiec
- 06
- Zatonięcie „Koningin Regentes”6 czerwca 1918 na Morzu Północnym storpedowano holenderski statek szpitalny Koningin Regentes, który woził jeńców na wymianę. Zginęło 7 marynarzy.
- Amerykanie atakują w lesie Belleau6 czerwca 1918 amerykańska piechota morska zdobyła wzgórze 142 i Bouresches i wdarła się do lasu Belleau. Brygada straciła tego dnia ponad tysiąc ludzi.
- 08
- Niemcy lądują w Poti8 czerwca 1918 w gruzińskim porcie Poti wylądowały dwa niemieckie bataliony z Krymu. Miały chronić Gruzję przed Turkami i strzec kolei do Baku.
- Bolszewicy żądają wycofania wojsk Ententy8 czerwca 1918 rada w Murmańsku odczytała generałowi Poole'owi telegram Lenina i Cziczerina, by sojusznicy natychmiast opuścili Rosję. Rada wolała ich zostawić.
- 12
- Wojska Komuny Bakijskiej zajmują Kurdamir12 czerwca 1918 wojska bolszewickiego Baku zajęły po krótkiej walce stację Kurdamir. Turcy, których chronologia wskazuje jako zdobywców, weszli tam w lipcu.
- Rozejm ukraińsko-rosyjski12 czerwca 1918 w Kijowie delegacje Państwa Ukraińskiego i Rosji radzieckiej podpisały wstępną umowę o przerwaniu walk na całym froncie na czas rokowań.
- 30
- Amerykanie we WłoszechPod koniec czerwca 1918 do Włoch dotarły pierwsze oddziały armii USA, sekcje sanitarne. Pułk piechoty przybył dopiero w lipcu, a lotnicy byli tam od 1917.
- Murmańska rada po stronie Ententy30 czerwca 1918 rada w Murmańsku postanowiła nie słuchać rozkazów Moskwy, by wyprzeć sojuszników, i wezwała Ententę do wspólnej obrony regionu przed Niemcami.
lipiec
- 09
- Hintze ministrem spraw zagranicznych9 lipca 1918 Richard von Kühlmann stracił urząd sekretarza stanu spraw zagranicznych. Zastąpił go kontradmirał Paul von Hintze, kandydat miły generałom.
- Włosi zajmują Berat9 lipca 1918 włoska brygada Tanaro bez walki weszła do Beratu, a inna brygada zajęła Fier. Rozbity XIX Korpus austro-węgierski cofał się na północ.
- 15
- Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy nad Marną15 lipca 1918 Niemcy uderzyli po obu stronach Reims. W Szampanii rozbili się o obronę Gouraud, a nad Marną przeszli rzekę pod Dormans i utknęli.
- Brytyjski protest w sprawie piaskuW połowie lipca 1918 Londyn zaprotestował przeciw holendersko-niemieckiemu porozumieniu o piasku i żwirze. Sprzymierzeni żądali kontroli tranzytu do Belgii.
- 25
- Dymisja Seidlera25 lipca 1918 Karol I zatwierdził dymisję rządu Ernsta Seidlera, którego obaliło Koło Polskie. Premierem Austrii został Max Hussarek.
- Polscy strzelcy pod Saint-Hilaire-le-Grand25 lipca 1918 kompania 1 pułku strzelców polskich zdobyła w Szampanii wzgórze Bois de la Raquette i odparła trzy kontrataki. Ten dzień stał się świętem pułku.
sierpień
- 02
- Alianci odbijają Soissons2 sierpnia 1918 Niemcy opuścili Soissons i wysadzili mosty na Aisne, a Francuzi weszli do spalonego miasta. Tak skończyła się bitwa w Soissonnais i nad Ourcq.
- Alianci w Archangielsku2 sierpnia 1918 spiskowcy obalili władzę bolszewików w Archangielsku, a do miasta wpłynęły okręty generała Poole'a. Powstał rząd Nikołaja Czajkowskiego.
- 08
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Montdidier8 sierpnia 1918 obok Brytyjczyków pod Amiens uderzyła francuska 1 Armia Debeneya. Zdobyła Moreuil i przeszła Avre, ale nie doszła do Arvillers.
- Brytyjskie zapewnienie dla FinlandiiW sierpniu 1918 Londyn zapewnił Finów, że nie ma wobec nich wrogich zamiarów, ale o Karelii i wybrzeżu murmańskim nie on może rozstrzygać.
- 11
- Koniec bitwy pod Amiens11 sierpnia 1918 Haig wstrzymał natarcie pod Amiens, które utknęło na starych okopach z 1916 roku. W Avesnes Ludendorff zaproponował dymisję.
- Japończycy we Władywostoku11 sierpnia 1918 we Władywostoku zaczęła lądować japońska 12 Dywizja. Japonia obiecała do 12 tysięcy żołnierzy, a do listopada wysłała ponad 70 tysięcy.
- 13
- Wielka Brytania uznaje Czechosłowaków13 sierpnia 1918 ogłoszono deklarację Balfoura z 9 sierpnia. Wielka Brytania uznała Czechosłowaków za naród sprzymierzony, a ich Radę Narodową za zalążek rządu.
- Dymisja Capellego13 sierpnia 1918 admirał Eduard von Capelle ustąpił z Urzędu Marynarki Rzeszy. Jego odejście było częścią przewrotu w dowództwie floty, którym kierował Scheer.
- 26
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Scarpe26 sierpnia 1918 o trzeciej w nocy Kanadyjczycy uderzyli na wschód od Arras i przed ósmą rano odbili Monchy-le-Preux. Ofensywa aliantów objęła front 1 Armii.
- Austriacy odbijają BeratPod koniec sierpnia 1918 Austriacy odzyskali Fier i Berat, a Włosi cofnęli się na wzgórza Malakastry. Dalszy marsz zatrzymały brak zaopatrzenia i malaria.
- 27
- Traktat uzupełniający27 sierpnia 1918 Niemcy i Rosja Radziecka podpisały w Berlinie traktat uzupełniający do pokoju brzeskiego. Rosja zgodziła się zapłacić 6 miliardów marek.
- Druga fala hiszpanki27 sierpnia 1918 w Bostonie zachorowali pierwsi marynarze. Niemal równocześnie w Breście i Freetown wybuchła druga, najbardziej zabójcza fala hiszpanki.
- 31
- Niemcy opuszczają Kemmel31 sierpnia 1918 wojska brytyjskiej 2 Armii zajęły opuszczone przez Niemców wzgórze Kemmel, zdobyte przez nich w kwietniu. U jego stóp walczyli Amerykanie.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy pod Bapaume31 sierpnia 1918 Australijczycy uderzyli na Mont Saint-Quentin nad Péronne, a 3 Armia odpierała kontrataki za Bapaume. Zaczęła się druga bitwa pod Bapaume.
wrzesień
- 04
- Alianci zajmują Obozierską4 września 1918 sojusznicy zajęli stację Obozierska na kolei z Archangielska do Wołogdy. Jej obrona upadła, gdy pułk czerwonych przeszedł na ich stronę.
- Xu Shichang prezydentem Chin4 września 1918 parlament w Pekinie, zdominowany przez stronników Duana Qirui, wybrał na prezydenta Chin Xu Shichanga. Południe nie uznało wyboru.
- 12
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Havrincourt12 września 1918 3 Armia Bynga zdobyła Havrincourt i Trescault przed Linią Hindenburga, a Nowozelandczycy bili się z elitarną Dywizją Strzelców.
- Walki pod CzamowemW połowie września 1918 Brytyjczycy, wspierani przez flotyllę rzeczną, wyparli bolszewików z Czamowa nad Dwiną. Monitor M25 unieszkodliwił czerwony parowiec.
- 15
- Upadek BakuW nocy z 14 na 15 września 1918 Brytyjczycy odpłynęli z Baku, a do miasta weszła Kaukaska Armia Islamu. Zdobyciu Baku towarzyszyła rzeź Ormian.
- Austriacka nota pokojowaW połowie września 1918 Austro-Węgry wezwały wszystkie państwa wojujące do poufnych rozmów o pokoju. Wilson odrzucił propozycję w niespełna pół godziny.
- 16
- Koniec bitwy pod Saint-Mihiel16 września 1918 zakończyła się bitwa pod Saint-Mihiel. Amerykanie umocnili się na linii Haudiomont–Vandières, a ich dywizje ruszały już nad Mozę i Argonny.
- Ostatni nalot na ParyżW nocy z 15 na 16 września 1918 niemieckie bombowce po raz ostatni zaatakowały Paryż. Bomby spadły na północne i wschodnie dzielnice oraz przedmieścia.
- 18
- Japończycy zajmują Błagowieszczeńsk18 września 1918 kozacy amurscy i oddział japoński przeprawili się przez Amur i bez walki zajęli Błagowieszczeńsk. Władza radziecka nad Amurem upadła.
- Początek bitwy pod Dojranem18 września 1918 Brytyjczycy i Grecy uderzyli na bułgarskie umocnienia nad jeziorem Dojran. Grecy zdobyli przednią linię, ale główne natarcie się załamało.
- 28
- Kluczowe wydarzeniePoczątek piątej bitwy pod Ypres28 września 1918 Belgowie i Brytyjczycy pod wodzą króla Alberta I uderzyli spod Ypres. W jeden dzień odbili Passchendaele, Gheluvelt i las Houthulst.
- Armia Polska sprzymierzoną armią28 września 1918 Francja i Komitet Narodowy Polski zawarły umowę, która uznała Armię Polską za autonomiczną, sprzymierzoną i współwojującą z Ententą.
- 29
- Kapitulacja garnizonu Ma’anu29 września 1918 pod Zizą na południe od Ammanu turecki garnizon z Ma’anu, otoczony przez Beduinów, poddał się australijskiej lekkiej kawalerii.
- Kluczowe wydarzenieLudendorff żąda rozejmu29 września 1918 w Spa Hindenburg i Ludendorff zażądali natychmiastowej prośby o rozejm. Cesarz zgodził się na apel do Wilsona i na rząd parlamentarny.
październik
- 01
- Francuzi odbijają Saint-Quentin1 października 1918 francuska 1 Armia Debeneya weszła do Saint-Quentin, opuszczonego przez Niemców. Z miasta, wysiedlonego w 1917 roku, zostały ruiny.
- Zajęcie Damaszku1 października 1918 australijscy jeźdźcy przegalopowali przez Damaszek, a za nimi weszli Arabowie Fajsala z Lawrence'em. Skończyło się 400 lat rządów Turków.
- Zapora w Cieśninie OtrantoBrytyjska chronologia notuje 1 października 1918 ustanowienie stałej zapory z sieci minowych w Cieśninie Otranto. Miała zamknąć U-Bootom wyjście z Adriatyku.
- Kanadyjczycy w Archangielsku1 października 1918 do Archangielska przypłynęła 16 Brygada Kanadyjskiej Artylerii Polowej. Tym samym konwojem przybył generał Edmund Ironside.
- 03
- Brytyjczycy ponownie odbijają ArmentièresNa początku października 1918 Niemcy opuścili Armentières, zdobyte w kwietniu nad Lys. Brytyjczycy wrócili do miasta, z którego zostały ruiny.
- Starcie nad jeziorem PiaozieroNa początku października 1918 czerwoni Finowie z Legionu Murmańskiego rozbili nad jeziorem Piaoziero w Karelii ostatni oddział białych Finów.
- Brytyjczycy zajmują Lens3 października 1918 Brytyjczycy weszli do opuszczonego przez Niemców Lens. Po czterech latach okupacji z górniczego miasta zostało pole gruzów.
- 04
- Kluczowe wydarzenieNoty pokojowe do Wilsona4 października 1918 Niemcy i Austro-Węgry wysłały prezydentowi Wilsonowi noty z prośbą o rozejm i rokowania pokojowe na podstawie czternastu punktów.
- Haller naczelnym wodzem4 października 1918 Komitet Narodowy Polski mianował gen. Józefa Hallera naczelnym wodzem Armii Polskiej. 6 października generał złożył przysięgę na froncie.
- 05
- Koniec bitwy o linię Beaurevoir5 października 1918 Australijczycy zdobyli Montbrehain w swojej ostatniej bitwie tej wojny, a Brytyjczycy wieczorem weszli do Beaurevoir.
- Serbowie odbijają VranjeNa początku października 1918 serbska 1 Armia odrzuciła austro-węgierską 9 Dywizję i odzyskała Vranje, pierwsze duże miasto w dolinie Morawy.
- 07
- Francuzi zajmują Bejrut7 października 1918 francuskie okręty weszły do portu w Bejrucie, gdzie od kilku dni powiewała flaga arabska. Dzień później przyszła brytyjska piechota.
- Włosi zajmują Elbasan7 października 1918 po południu wojska włoskie, idące od Beratu doliną Devollu, weszły do Elbasanu. Austriacy cofali się z Albanii na północ.
- Odsiecz dla zaginionego batalionuWieczorem 7 października 1918 do okrążonych w Argonnach ludzi majora Whittleseya przebił się 307 Pułk. Z około 550 żołnierzy o własnych siłach wyszło 194.
- 14
- Włosi zajmują Durrës14 października 1918 rano włoska piechota weszła do Durrës, opuszczonego przez Austriaków. Tego samego dnia Włosi zajęli Tiranę.
- Druga nota Wilsona14 października 1918 Wilson zażądał od Niemiec gwarancji przewagi aliantów, końca ataków na statki pasażerskie i zmiany władzy. Berlin ustąpił 20 października.
- Turecka nota pokojowa14 października 1918 prezydent Wilson otrzymał przez Hiszpanię notę rządu osmańskiego z prośbą o rozejm i pokój na podstawie czternastu punktów.
- Francuzi ponownie zdobywają Craonne14 października 1918 francuski 320 Pułk Piechoty wyzwolił według źródeł francuskich ruiny Craonne. Niemcy oddali grzbiet Chemin des Dames bez walki.
- Bitwa pod Duszakiem14 października 1918 Pendżabczycy i indyjscy kawalerzyści zdobyli stację Duszak w Zakaspiu. Ponieśli ciężkie straty, ale bolszewicy wkrótce się cofnęli.
- 18
- Brytyjczycy w Omsku18 października 1918 brytyjski 25 Batalion Pułku Middlesex po podróży koleją z Władywostoku przez całą Syberię dotarł do Omska.
- Deklaracja waszyngtońska18 października 1918 Masaryk wręczył w Waszyngtonie deklarację niepodległości Czechosłowacji. Ogłaszała republikę i zrywała z Habsburgami.
- 24
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Vittorio Veneto24 października 1918, w rocznicę Caporetto, Włosi uderzyli na Grappę. Austriacy odparli szturmy, a wezbrana Piawa opóźniła główne natarcie przez rzekę.
- Andrássy ministrem spraw zagranicznych24 października 1918 Buriána zastąpił hrabia Gyula Andrássy młodszy, syn twórcy sojuszu z Niemcami i ostatni wspólny minister spraw zagranicznych.
- Hiszpanka na ziemiach polskich24 października 1918 z powodu hiszpanki i braku węgla postanowiono zamknąć szkoły w Krakowie. Epidemia szalała wtedy w Galicji, Królestwie i Poznańskiem.
- 25
- Koniec bitwy nad Selle25 października 1918 zakończyła się bitwa nad Selle. Brytyjczycy stanęli nad Kanałem Sambra–Oise i pod lasem Mormal, biorąc około 20 tysięcy jeńców.
- Przemówienie Korfantego w Reichstagu25 października 1918 Wojciech Korfanty zażądał w Reichstagu przyłączenia do Polski Poznańskiego, polskich Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Górnego Śląska.
- 31
- Włosi zajmują Szkodrę31 października 1918 Włosi po walce weszli do starej Szkodry. Dzień wcześniej nową część miasta zajęli Serbowie, co wywołało spór między sojusznikami.
- Flota dla Państwa SHS31 października 1918 w Puli Horthy przekazał flotę austro-węgierską delegatom Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów. Dowództwo objął Janko Vuković.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Krakowa31 października 1918 polscy żołnierze armii austro-węgierskiej bez jednego strzału rozbroili garnizon Krakowa. Austriacka komenda oddała władzę Polakom.
- Śmierć Egona Schielego31 października 1918 zmarł na hiszpankę w Wiedniu malarz Egon Schiele, trzy dni po swojej żonie Edith, która była w szóstym miesiącu ciąży. Miał 28 lat.
listopad
- 01
- Serbowie ponownie odbijają Belgrad1 listopada 1918 serbska 1 Armia wkroczyła do Belgradu, który ostatnie wojska państw centralnych opuściły tego dnia za Sawą i Dunajem, wysadzając mosty.
- Atak na Fife1 listopada 1918 kolumna Lettow-Vorbecka uderzyła na brytyjską placówkę Fife w Rodezji Północnej. Okopana załoga się utrzymała i 2 listopada Niemcy odeszli.
- Fałszywa wiadomość o abdykacji BorysaNa początku listopada 1918 agencje podały, że car Borys III abdykował, a Bułgaria jest republiką chłopską. Wiadomość była fałszywa, Borys panował do 1943 roku.
- 03
- Zajęcie Valenciennes2 listopada 1918 Kanadyjczycy oczyścili z Niemców Valenciennes, a 3 listopada Niemcy porzucili linię Skaldy. Okupacja trwała ponad cztery lata.
- Włosi zajmują Triest3 listopada 1918 po południu w Trieście przybił włoski niszczyciel Audace. Generał Petitti di Roreto objął miasto w posiadanie w imieniu króla Włoch.
- 04
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy nad Sambrą4 listopada 1918 Brytyjczycy przeszli we mgle Kanał Sambra–Oise i las Mormal, a Nowozelandczycy zdobyli Le Quesnoy. Pod Ors zginął poeta Wilfred Owen.
- Włosi zajmują Bar4 listopada 1918 włoska marynarka wojenna zajęła Bar (Antivari), czarnogórski port opuszczony przez wojska austro-węgierskie w ostatnich dniach wojny.
- 06
- Francuzi zajmują Rethel6 listopada 1918 Francuzi weszli do zrujnowanego Rethel nad Aisne. Niemcy, zagrożeni na całym froncie, cofali się już ku Mozie.
- Regent Aleksander w BelgradzieNa początku listopada 1918 do odzyskanego Belgradu przybył regent Aleksander z gen. Franchet d’Espérey. Stary król Piotr I wrócił do stolicy dopiero w 1919.
- 07
- Republika BawarskaW nocy z 7 na 8 listopada 1918 Kurt Eisner ogłosił w Monachium Wolne Państwo Bawarię i detronizację Wittelsbachów. Król Ludwik III uciekł z miasta.
- Konferencja genewska6–9 listopada 1918 w Genewie Pašić, Korošec i Trumbić uzgodnili wspólny rząd Serbii i Państwa SHS. Belgrad wkrótce odrzucił to porozumienie.
- Rząd lubelskiW nocy z 6 na 7 listopada 1918 lewica niepodległościowa powołała w Lublinie Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.
- 09
- Zajęcie Aleksandretty9 listopada 1918 brytyjskie i francuskie okręty weszły do zatoki Aleksandretty. Mustafa Kemal chciał bronić portu, ale rząd w Konstantynopolu kazał mu ustąpić.
- Zatopienie „Britannii”9 listopada 1918 UB-50 storpedował u wejścia do Cieśniny Gibraltarskiej pancernik Britannia. Zginęło około 50 marynarzy, ponad 700 ocalało.
- Czechosłowacy w JekaterynburguOkoło 9–10 listopada 1918 Czechosłowacy w Jekaterynburgu uroczyście świętowali narodziny swojego państwa. Pułki legionu dostały sztandary.
- Śmierć Guillaume'a Apollinaire'a9 listopada 1918 zmarł w Paryżu na hiszpankę poeta Guillaume Apollinaire, syn Polki Angeliki Kostrowickiej, osłabiony raną głowy z frontu. Miał 38 lat.
- 10
- Belgowie odbijają Gandawę10 listopada 1918 Niemcy opuścili Gandawę, a do miasta weszli Belgowie. Okupacja stolicy Flandrii Wschodniej, trwająca od 1914 roku, dobiegła końca.
- Rumunia wraca do wojny10 listopada 1918 francuskie bataliony przeprawiły się przez Dunaj pod Ruse, a król Ferdynand wezwał Rumunów, by znów chwycili za broń przeciw Niemcom.
- Cesarz Wilhelm w Holandii10 listopada 1918 Wilhelm II opuścił Spa i przekroczył granicę holenderską w Eijsden. Rząd Holandii, neutralnego kraju, udzielił mu schronienia.
- 11
- Brytyjczycy odbijają MonsRankiem 11 listopada 1918 Kanadyjczycy wkroczyli do Mons, gdzie w 1914 Brytyjczycy stoczyli pierwszą bitwę. Wojna skończyła się tam, gdzie się zaczęła.
- Uznanie Łotwy i Estonii11 listopada 1918 Balfour potwierdził na piśmie uznanie Łotewskiej Rady Narodowej. W Tallinnie wznowił działalność Estoński Rząd Tymczasowy.
- Pogrom w Kielcach11 listopada 1918 tłum zaatakował uczestników żydowskiego wiecu w kieleckim teatrze. W zajściach, które trwały dwa dni, zginęły cztery osoby.
- 12
- Abdykacja Karola I11 listopada 1918 Karol I zrzekł się udziału w sprawach państwa, ale nie abdykował. 12 listopada w Wiedniu proklamowano Republikę Niemieckiej Austrii.
- Kobiety w Niemczech otrzymują prawa wyborcze12 listopada 1918 rewolucyjny rząd Eberta zapowiedział powszechne, równe i tajne wybory dla wszystkich Niemców i Niemek, którzy ukończyli 20 lat.
- 13
- Alianci w Konstantynopolu12 listopada 1918 flota sprzymierzonych przeszła przez Dardanele, a rano 13 listopada stanęła przed Konstantynopolem. Zaczęła się okupacja stolicy imperium.
- Rozejm belgradzki13 listopada 1918 w Belgradzie Węgry podpisały z aliantami konwencję wojskową. Linia demarkacyjna oddała Banat, Baczkę i część Siedmiogrodu pod okupację.
- Polacy w radach żołnierskich w Poznaniu13 listopada 1918 polscy konspiratorzy wtargnęli na posiedzenie Rady Robotników i Żołnierzy w Poznaniu i wymusili przyjęcie Polaków do jej władz.
- 14
- Zawieszenie broni w Afryce Wschodniej13 listopada 1918 wieść o rozejmie dotarła do Lettow-Vorbecka w Rodezji Północnej. 14 listopada nad rzeką Chambeshi zgodził się przerwać walkę.
- Zatonięcie „Cochrane”14 listopada 1918 brytyjski krążownik pancerny Cochrane wszedł we mgle na mieliznę u ujścia Mersey i przełamał się na pół. Nikt nie zginął.
- Rozwiązanie Rady Regencyjnej14 listopada 1918 regenci rozwiązali Radę Regencyjną i oddali całą władzę zwierzchnią Piłsudskiemu. Piłsudski desygnował tego dnia Daszyńskiego na premiera.
- Powstanie Naczelnej Rady Ludowej14 listopada 1918 polscy przywódcy z Poznania wyszli z konspiracji jako Komisariat Naczelnej Rady Ludowej i zwołali na grudzień Sejm Dzielnicowy.
- 16
- Pochód aliantów nad RenW połowie listopada 1918 armie sprzymierzonych ruszyły za cofającymi się Niemcami ku Renowi. Brytyjska chronologia podaje 16 listopada, inne źródła 17.
- Mobilizacja w Estonii16 listopada 1918 estoński Rząd Tymczasowy postanowił zwołać ochotniczą Armię Ludową. Obowiązkowo powołał tylko oficerów, lekarzy i urzędników wojskowych.
- 17
- Francuzi wkraczają do Miluzy17 listopada 1918 wojska francuskie generała Hirschauera uroczyście wkroczyły do Miluzy. Wróciły do miasta, które dwa razy musiały opuścić w sierpniu 1914.
- Rząd Moraczewskiego17 listopada 1918, po rezygnacji Ignacego Daszyńskiego, Józef Piłsudski powierzył urząd premiera socjaliście Jędrzejowi Moraczewskiemu.
- 18
- Belgowie wracają do BrukseliW połowie listopada 1918 ostatni Niemcy opuścili Brukselę, wrócił burmistrz Max, a do stolicy weszli żołnierze belgijscy. Kończyła się okupacja.
- Włosi wzmacniają Fiume17 listopada 1918 do Fiume wkroczyły wojska włoskie generała San Marzano. Chorwacką władzę usunięto, a Jugosłowianie zaprotestowali.
- 20
- Amerykanie wkraczają do LuksemburgaOkoło 20 listopada 1918 amerykańska 3 Armia w marszu nad Ren weszła do Luksemburga. Mieszkańcy witali ją kwiatami po ponad czterech latach okupacji.
- Maruszewski w ArchangielskuW listopadzie 1918 do Archangielska przybył generał Władimir Maruszewski. Objął dowództwo rosyjskich wojsk Obwodu Północnego i urząd generała gubernatora.
- 21
- Internowanie Floty Pełnomorskiej21 listopada 1918 Grand Fleet wyszła na spotkanie Floty Pełnomorskiej i odprowadziła 70 niemieckich okrętów do Firth of Forth, skąd popłynęły do Scapa Flow.
- Brytyjczycy zajmują Namur21 listopada 1918 Brytyjczycy weszli do Namuru, belgijskiej twierdzy zdobytej przez Niemców w 1914 roku. Tu wojska idące nad Ren stanęły na postój.
- 22
- Polacy zdobywają LwówW nocy na 22 listopada 1918 Ukraińcy wycofali się ze Lwowa, a rano miasto zajęli Polacy. W dniu zwycięstwa w dzielnicach żydowskich wybuchł pogrom.
- Pogrom we Lwowie22–24 listopada 1918, po zajęciu Lwowa przez Polaków, żołnierze i cywile rabowali i palili dzielnicę żydowską. Zginęło od kilkudziesięciu do 150 Żydów.
- 26
- Alianci na granicy NiemiecPod koniec listopada 1918 ostatni Niemcy opuścili Belgię, a wojska sprzymierzonych doszły do granicy Niemiec. 1 grudnia wszystkie ruszyły dalej, ku Renowi.
- Alianci w SewastopoluPod koniec listopada 1918 do Sewastopola wpłynęła eskadra aliancka. Przejęła od Niemców okręty dawnej Floty Czarnomorskiej, w tym drednot „Wola”.
- Zgromadzenie w Podgoricy26 listopada 1918 Wielkie Zgromadzenie Narodowe w Podgoricy zdetronizowało króla Mikołaja I i ogłosiło zjednoczenie Czarnogóry z Serbią.
- 28
- Bolszewicy zdobywają Narwę28 listopada 1918 Armia Czerwona uderzyła na Narwę, z której wycofywali się Niemcy. Estończycy musieli oddać miasto. Zaczęła się estońska wojna o niepodległość.
- Unia Bukowiny z Rumunią28 listopada 1918 Kongres Generalny Bukowiny w Czerniowcach uchwalił połączenie kraju z Rumunią. Większość Ukraińców zbojkotowała obrady.
- Polki otrzymują prawa wyborcze28 listopada 1918 Piłsudski podpisał ordynację wyborczą do Sejmu Ustawodawczego. Prawo głosu dostał każdy obywatel od 21 lat „bez różnicy płci”.
- Ochotnicza Legia Kobiet28 listopada 1918 we Lwowie zgłosiły się pierwsze ochotniczki do kobiecej milicji Aleksandry Zagórskiej. Z niej w grudniu powstała Ochotnicza Legia Kobiet.
grudzień
- 08
- Amerykanie zajmują Koblencję8 grudnia 1918 do opuszczonej przez Niemców Koblencji weszli pierwsi żołnierze amerykańskiej 3 Armii. Miasto stało się sercem amerykańskiej strefy okupacyjnej.
- Starcie na Morzu Kaspijskim8 grudnia 1918 dwa uzbrojone statki brytyjskiej flotylli starły się koło wyspy Czeczeń z okrętami bolszewików, osłaniającymi desant z Astrachania.
- 20
- Dyrektoriat w Kijowie19 grudnia 1918 Dyrektoriat Ukraińskiej Republiki Ludowej uroczyście wjechał do Kijowa. Na placu Sofijskim odprawiono nabożeństwo i odbył się wiec.
- Protić premierem Królestwa SHS20 grudnia 1918 regent Aleksander powołał pierwszy rząd Królestwa SHS ze Stojanem Proticiem na czele. Nikola Pašić stracił urząd premiera, który pełnił od 1912.
- 26
- Zachodnioukraińska Republika LudowaPod koniec 1918 roku rząd Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej działał w Tarnopolu. Budował armię i przygotowywał zjednoczenie z Ukrainą naddnieprzańską.
- Paderewski w Poznaniu26 grudnia 1918 do Poznania przyjechał Ignacy Jan Paderewski. Witały go tłumy z pochodniami, a z okna hotelu Bazar przemówił do zebranych Polaków.
- 30
- Alianci zajmują Kodysz30 grudnia 1918 Amerykanie z 339 pułku piechoty, wsparci kanadyjską artylerią, odbili od bolszewików wieś Kodysz na froncie na południe od Archangielska.
- Założenie KPD30 grudnia 1918 w Berlinie zaczął się zjazd, na którym Związek Spartakusa i lewicowi radykałowie z Bremy i Hamburga założyli Komunistyczną Partię Niemiec.