Natalia
Autor
(1244)1915
styczeń
- 13
- Koniec bitwy pod Kara UrganW połowie stycznia 1915 Rosjanie zmusili osmański XI Korpus do odwrotu spod Kara Urgan. Była to ostatnia odsłona walk o Sarykamysz.
- Burián zastępuje Berchtolda13 stycznia 1915 baron István Burián zastąpił hrabiego Berchtolda w austro-węgierskim MSZ. Berchtold musiał odejść, bo był gotów ustąpić Włochom.
- 24
- Bitwa na Dogger Bank24 stycznia 1915 krążowniki liniowe Beatty'ego przechwyciły na Morzu Północnym zespół Hippera. Zatonął niemiecki krążownik Blücher, reszta Niemców uciekła.
- Sterowiec PL 19 strącony pod LipawąPod koniec stycznia 1915 niemiecki sterowiec PL 19, uszkodzony po nalocie na Lipawę, spadł do Bałtyku. Siedmiu lotników trafiło do rosyjskiej niewoli.
- Robertson przestaje być kwatermistrzem BEF24 stycznia 1915 gen. William Robertson ustąpił ze stanowiska kwatermistrza generalnego BEF, by objąć kierownictwo sztabu po Murrayu.
- 26
- Turecki marsz na Kanał SueskiPod koniec stycznia 1915 armia osmańska Dżemala Paszy przeszła pustynię Synaj. 26 stycznia jej oddziały starły się z Brytyjczykami pod Kantarą.
- Porozumienie londyńskie obejmuje TurcjęWedług brytyjskiej chronologii 26 stycznia 1915 Ententa uznała, że zakaz odrębnego pokoju z paktu londyńskiego obowiązuje także w wojnie z Turcją.
- 31
- Niemiecki atak gazowy pod Bolimowem31 stycznia 1915 Niemcy zaatakowali Rosjan pod Bolimowem, wystrzeliwując 18 tysięcy pocisków z gazem łzawiącym. W mrozie gaz prawie nie zadziałał.
- Idrisi zajmuje wyspy Farasan31 stycznia 1915 arabskie siły Muhammada al-Idrisiego, władcy Asiru, zajęły porzucone przez Turków wyspy Farasan na Morzu Czerwonym.
luty
- 02
- Tureckie straże przednie nad Kanałem Sueskim2 lutego 1915 czołowe oddziały tureckie podeszły pod Ismailię. W burzy piaskowej starły się z Hindusami i okopały kilka kilometrów od kanału.
- Ententa przeciw interwencji w AlbaniiWedług brytyjskiej chronologii 2 lutego 1915 Ententa odradziła Grecji, Serbii i Czarnogórze wkraczanie do Albanii. Liczyła się z interesami Włoch.
- 17
- Austriacy ponownie odbijają Czerniowce17 lutego 1915 wojska austro-węgierskie Karla Pflanzera-Baltina wkroczyły do Czerniowców. Druga rosyjska okupacja stolicy Bukowiny dobiegła końca.
- Utrata sterowców L 3 i L 417 lutego 1915 sterowce L 3 i L 4 z powodu awarii i burzy śnieżnej lądowały awaryjnie w Danii. L 3 spłonął na Fanø, a L 4 zaginął nad morzem z czterema ludźmi.
- 22
- Początek bitwy pod Przasnyszem22 lutego 1915 niemieckie dywizje zaczęły okrążać Przasnysz na północnym Mazowszu, a Rosjanie skierowali na ich flankę świeże korpusy syberyjskie.
- Zapora sieciowa w Kanale Północnym22 lutego 1915 brytyjskie kutry zaczęły stawiać sieci w Kanale Północnym, by zamknąć U-Bootom drogę na Morze Irlandzkie, do Liverpoolu i Glasgow.
marzec
- 04
- Rosjanie odbijają Stanisławów4 marca 1915 rosyjska 9 Armia odbiła Stanisławów, zdobyty przez Austriaków dwa tygodnie wcześniej. Miasto zostało w rękach rosyjskich do czerwca.
- Zatopienie U-84 marca 1915 brytyjskie niszczyciele zniszczyły w Cieśninie Kaletańskiej niemiecki okręt podwodny U-8, wykryty dzięki sieciom sygnalizacyjnym.
- 05
- Wenizelos oferuje Entencie flotę i wojsko5 marca 1915 Wenizelos zaoferował Entencie udział greckiej floty i jednej dywizji w operacji w Dardanelach, choć król jeszcze się na to nie zgodził.
- Początek bombardowania Smyrny5 marca 1915 brytyjska eskadra wiceadmirała Richarda Peirse'a ostrzelała forty broniące Smyrny. Miała zniszczyć umocnienia i oczyścić zatokę z min.
- 09
- Dimitrios Gunaris premierem Grecji9 marca 1915 król Konstantyn I powierzył urząd premiera Grecji Dimitriosowi Gunarisowi, przeciwnikowi Wenizelosa i zwolennikowi neutralności.
- Brytyjska odpowiedź w sprawie Lemnos9 marca 1915 Londyn odpowiedział na grecką prośbę o wyjaśnienia w sprawie zajęcia wyspy Lemnos, powołując się na konieczność wojskową.
- 12
- Londyn godzi się na rosyjski Konstantynopol12 marca 1915 Wielka Brytania zgodziła się, by po wojnie Rosja otrzymała Konstantynopol i cieśniny. W zamian chciała m.in. neutralnej strefy Persji.
- Francuskie dekrety odwetoweW połowie marca 1915 Francja, wzorem Wielkiej Brytanii, postanowiła zatrzymywać towary płynące do Niemiec i z Niemiec oraz rozszerzyła listy kontrabandy.
- Ian Hamilton dowódcą sił śródziemnomorskich12 marca 1915 Kitchener powierzył generałowi Ianowi Hamiltonowi dowództwo wojsk lądowych, które miały wesprzeć flotę atakującą Dardanele.
- 13
- Koniec bitwy pod Neuve-Chapelle13 marca 1915 Haig wstrzymał natarcie pod Neuve-Chapelle. Brytyjczycy utrzymali wieś, ale do grzbietu Aubers nie doszli. Zabrakło też pocisków.
- Francusko-belgijska umowa o służbie wojskowej13 marca 1915 Francja i Belgia zawiesiły na czas wojny konwencję z 1891 roku, dzięki której część młodych ludzi z obu krajów odkładała służbę w wojsku.
- 18
- John Nixon dowódcą w Mezopotamii18 marca 1915 gen. Sir John Nixon został dowódcą wojsk brytyjskich w Mezopotamii. Korpus „D” miał się rozrosnąć do dwóch dywizji.
- Porozumienie w sprawie amerykańskiej bawełnyW marcu 1915 Londyn uzgodnił z amerykańskimi eksporterami, że zakontraktowaną bawełnę przepuści lub wykupi. Kontrabandą stała się dopiero w sierpniu.
- 21
- Niemcy odbijają Kłajpedę21 marca 1915 Niemcy po walkach ulicznych wyparli Rosjan z Kłajpedy. W pościgu, wspieranym przez okręty, wzięli pod Połągą około 500 jeńców.
- Pierwszy nalot sterowców na ParyżW nocy z 20 na 21 marca 1915 dwa niemieckie sterowce zbombardowały Paryż i przedmieścia. Uszkodzony ogniem z ziemi Z X rozbił się w drodze powrotnej.
kwiecień
- 12
- Początek bitwy pod Szuajbą12 kwietnia 1915 wojska tureckie i arabscy sprzymierzeńcy Süleymana Askerîego uderzyli na brytyjski obóz pod Szuajbą koło Basry. Ataki odparto.
- Ententa oferuje Grecji Smyrnę12 kwietnia 1915 posłowie Ententy obiecali rządowi Gunarisa nabytki w wilajecie Ajdin w zamian za udział Grecji w wojnie z Turcją. Chodziło o Smyrnę.
- 28
- Pierwszy atak na Kritię28 kwietnia 1915 Brytyjczycy i Francuzi uderzyli spod Helles na wieś Kritia i wzgórze Achi Baba. Wyczerpane wojska zatrzymał turecki opór.
- Brytyjski układ z IdrisimPod koniec kwietnia 1915 Brytyjczycy zawarli traktat z Muhammadem al-Idrisim, władcą Asiru. Idrisi zobowiązał się walczyć z Turkami w zamian za broń i ochronę.
maj
- 07
- Kluczowe wydarzenieZatopienie Lusitanii7 maja 1915 U-20 storpedował u wybrzeży Irlandii brytyjski liniowiec Lusitania. W 18 minut zginęło prawie 1200 osób, w tym ponad stu Amerykanów.
- Japońskie ultimatum wobec Chin7 maja 1915 Japonia dała Chinom 51 godzin na przyjęcie swoich żądań. Najdalej idącą piątą grupę w większości odłożyła na później.
- 09
- Wilson o zatopieniu LusitaniiPo zatopieniu Lusitanii prezydent Wilson długo milczał. 10 maja 1915 w Filadelfii powiedział, że człowiek może być „zbyt dumny, by walczyć”.
- Chiny przyjmują żądania JaponiiW nocy z 8 na 9 maja 1915 rząd Yuan Shikaia przyjął japońskie ultimatum. W Chinach 9 maja nazwano Dniem Narodowego Upokorzenia.
- 13
- Południowoafrykańczycy zajmują Windhuk12 maja 1915 Botha wjechał do Windhuku, który władze miejskie oddały bez walki. Stolica Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej przeszła w ręce Związku.
- Dymisja rządu Salandry13 maja 1915 premier Antonio Salandra i szef MSZ Sidney Sonnino podali się do dymisji. Większość posłów stała za neutralistą Giolittim, a ulice za wojną.
- 14
- Państwa centralne zdobywają JarosławW połowie maja 1915 niemiecka Gwardia i austro-węgierski VI Korpus zdobyły rosyjski przyczółek w Jarosławiu i stanęły nad Sanem. Miasto ucierpiało od ostrzału.
- Upadek rządu Pimenty de Castro14 maja 1915 marynarka i uzbrojeni cywile wzniecili w Lizbonie powstanie przeciw dyktaturze generała Pimenty de Castro. Jeszcze tego dnia rząd upadł.
- 15
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy pod Festubert15 maja 1915 o 23.30 brytyjska 2 Dywizja i brygada Garhwal zaatakowały nocą Niemców pod Festubert. Było to pierwsze nocne natarcie Brytyjczyków w tej wojnie.
- João Chagas premierem Portugalii15 maja 1915 prezydent Arriaga mianował premierem Portugalii João Chagasa. Polityk nie objął urzędu, bo w drodze do Lizbony postrzelił go senator.
- 16
- Początek bitwy nad Sanem16 maja 1915 Niemcy weszli do Jarosławia i zaczęli przechodzić San. Rosjanie mieli na linii rzeki zatrzymać ofensywę państw centralnych w Galicji.
- Salandra pozostaje premierem16 maja 1915 król Wiktor Emanuel III odrzucił dymisję rządu Salandry. Neutraliści ustąpili, a 20 maja Izba przyznała rządowi pełnomocnictwa na czas wojny.
- 23
- Koniec bitwy nad SanemDo 23 maja 1915 Niemcy i Austriacy utrzymali przyczółki za Sanem mimo rosyjskich kontrataków. Mackensen szykował natarcie na Radymno i Przemyśl.
- Kluczowe wydarzenieWłochy wypowiadają wojnę Austro-Węgrom23 maja 1915 Włochy wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom, swojemu sojusznikowi z trójprzymierza. Stan wojny zaczął obowiązywać następnego dnia.
- Luigi Cadorna na czele armii włoskiej23 maja 1915 dekret króla Wiktora Emanuela III oddał faktyczne kierowanie działaniami armii szefowi sztabu generalnego, generałowi Luigiemu Cadornie.
- 25
- Koniec drugiej bitwy pod Ypres25 maja 1915 wygasła druga bitwa pod Ypres. Po pięciu tygodniach walk i atakach gazowych Niemcy zmniejszyli łuk Ypres, ale nie zdobyli miasta.
- Koniec bitwy pod Festubert25 maja 1915 londyńska 47 Dywizja zdobyła pod Festubert niemiecki okop, a French postanowił przerwać ofensywę. Dziesięć dni walk kosztowało 16,6 tys. ludzi.
- Traktaty chińsko-japońskie25 maja 1915 w Pekinie Chiny i Japonia podpisały traktaty o Szantungu oraz o Mandżurii Południowej i wschodniej Mongolii Wewnętrznej.
- 31
- Początek oblężenia Garui31 maja 1915 wojska brytyjskie i francuskie zaczęły ostrzał niemieckiej twierdzy Garua w Kamerunie. Ciężkie działa szybko uciszyły jej artylerię.
- Kluczowe wydarzeniePierwszy nalot sterowca na LondynW nocy z 31 maja na 1 czerwca 1915 niemiecki sterowiec LZ 38 zbombardował wschodni Londyn. Zginęło siedem osób, w tym dzieci, a 35 zostało rannych.
czerwiec
- 07
- Warneford niszczy sterowiec LZ 377 czerwca 1915 brytyjski lotnik Reginald Warneford zbombardował w powietrzu nad Gandawą sterowiec LZ 37. Płonący wrak spadł na klasztor w Sint-Amandsberg.
- Alianci rezygnują z marszu na Jaunde7 czerwca 1915 gen. Dobell, wciąż bez wieści o kolumnach Aymericha, nakazał wstrzymać marsz na Jaunde. Wojska płk. Mayera miały się cofnąć nad rzekę Ndupe.
- 10
- Kapitulacja Garui10 czerwca 1915 po nieudanej próbie ucieczki i buncie afrykańskich żołnierzy kpt. von Crailsheim poddał Garuę bez warunków. Alianci wzięli 37 Niemców.
- Początek bitwy pod Żydaczowem10 czerwca 1915 Armia Południowa, odparta dzień wcześniej za Dniestr, uderzyła w górę rzeki na Żydaczów, w bok Rosjan nacierających na Stryj.
- 15
- Koniec bitwy pod Mościskami i Lubaczowem15 czerwca 1915 armie Mackensena przełamały drugą rosyjską linię pod Nahaczowem i Oleszycami. Brusiłow nakazał odwrót na linię Gródka przed Lwowem.
- Koniec bitwy pod Rarańczą15 czerwca 1915 XI Korpus cofnął się nad Rokitnę, a II Brygada okopała się pod Rarańczą. Tego dnia pochowano tam ułanów poległych w szarży pod Rokitną.
- 19
- Południowoafrykańczycy ruszają na OtavifonteinW dniach 18–19 czerwca 1915 Botha poprowadził wojska Związku z okolic Karibibu na północ, ku ostatnim Niemcom pod Otavi. 19 czerwca Brits zajął Omaruru.
- José de Castro premierem Portugalii19 czerwca 1915 José de Castro, od maja tymczasowy szef rządu Portugalii, stanął na czele nowego gabinetu, złożonego głównie z demokratów Afonso Costy.
- 22
- Koniec bitwy pod Żydaczowem22 czerwca 1915 skończyła się bitwa pod Żydaczowem. Rosjanie, zagrożeni od północy, oddali południowy brzeg Dniestru, a Armia Południowa szykowała przeprawę.
- Brytyjczycy zdobywają Bukobę22–23 czerwca 1915 brytyjski oddział przypłynął przez Jezioro Wiktorii pod Bukobę, rozbił niemiecką obronę, zniszczył radiostację i wrócił na statki.
- 28
- Koniec pierwszego marszu na Jaunde28 czerwca 1915 ustały ataki Niemców na wojska płk. Mayera wycofane na linię Kele. Nieudany marsz na Jaunde kosztował aliantów ponad 300 zabitych i rannych.
- Alianci zajmują Ngaundere28 czerwca 1915 kolumna ppłk. Webb-Bowena wdarła się w burzy na płaskowyż pod Ngaundere w Kamerunie. Nazajutrz alianci zajęli miasto bez walki.
lipiec
- 02
- Ustawa o amunicji wojennej2 lipca 1915 weszła w życie brytyjska ustawa o amunicji wojennej. Zakazała strajków w przemyśle zbrojeniowym i oddała fabryki pod kontrolę państwa.
- Ministerstwo AmunicjiOd 2 lipca 1915 Ministerstwo Amunicji Lloyd George’a, działające od kilku tygodni, mogło przejmować kontrolę nad fabrykami i kierować robotników do pracy.
- 13
- Początek drugiej bitwy pod Przasnyszem13 lipca 1915 po kilkugodzinnym ostrzale z około 800 dział grupa armijna Gallwitza przełamała pod Przasnyszem główną linię obrony rosyjskiej 1 Armii.
- Początek bitew pod Masłomęczem i Grabowcem13 lipca 1915 niemiecka Armia Bugu zajęła pozycje wyjściowe między Hrubieszowem a Grabowcem. Natarcie na rosyjską 13 Armię ruszyło 15 lipca.
- 17
- Koniec drugiej bitwy pod PrzasnyszemDo 17 lipca 1915 Niemcy zepchnęli rosyjską 1 Armię spod Przasnysza i Ciechanowa o około 30 km, na umocnione przedmościa nad Narwią.
- Marsz kobiet „o prawo do służby”17 lipca 1915 Emmeline Pankhurst poprowadziła przez Londyn pochód dziesiątek tysięcy kobiet, które domagały się pracy w fabrykach amunicji.
- 18
- Początek drugiej bitwy nad Isonzo18 lipca 1915 Włosi po raz drugi uderzyli nad Soczą. Przy znacznie silniejszej artylerii atakowali Monte San Michele i wzgórze Sei Busi na Krasie.
- Koniec bitew pod Masłomęczem i Grabowcem18 lipca 1915 rosyjska 13 Armia wciąż odpierała pod Hrubieszowem i Grabowcem natarcie Armii Bugu. W nocy cofnęła się, bo pod Krasnymstawem pękł front.
- Koniec bitwy pod Krasnymstawem18 lipca 1915 Niemcy umocnili się w Krasnymstawie i za Wieprzem, mimo kontrataków rosyjskiej gwardii. W nocy Rosjanie cofnęli się bliżej kolei Lublin – Chełm.
- 21
- Państwa centralne otaczają Iwangród21 lipca 1915 wojska Woyrscha stanęły pod twierdzą Iwangród. Austro-Węgrzy Kövessa zamknęli ją od zachodu, a Niemcy szykowali się do przejścia Wisły.
- Koniec drugiej bitwy pod Iwangrodem21 lipca 1915 śląska landwehra przełamała front pod Zwoleniem. Rosjanie oddali przedpole Iwangrodu i cofnęli się ku Wiśle, na linię Kozienice–Gniewoszów.
sierpień
- 06
- Lądowanie w zatoce SuvlaWieczorem 6 sierpnia 1915 brytyjski IX Korpus zaczął lądować w zatoce Suvla na Gallipoli. Turcy mieli tam tylko trzy bataliony i zostali zaskoczeni.
- Bernardino Machado prezydentem Portugalii6 sierpnia 1915 Kongres Portugalii wybrał na prezydenta byłego premiera Bernardina Machado. Wygrał dopiero w trzecim głosowaniu, urząd objął 5 października.
- Japońsko-chińskie porozumienie w sprawie ceł w Tsingtao6 sierpnia 1915 uzgodniono w Pekinie ponowne otwarcie chińskiego urzędu celnego w Tsingtao. Japończycy przejęli w nim przywileje, które wcześniej mieli Niemcy.
- 10
- Utrata sterowca L 12W nocy z 9 na 10 sierpnia 1915 artyleria w Dover trafiła sterowiec L 12. Spadł do morza, został wholowany do Ostendy, a tam bombardowali go lotnicy RNAS.
- Ōkuma tymczasowym ministrem spraw zagranicznych10 sierpnia 1915 premier Japonii Shigenobu Ōkuma przebudował rząd i sam objął tekę ministra spraw zagranicznych. Pełnił tę funkcję do połowy października.
- 19
- Zatopienie statku Arabic19 sierpnia 1915 U-24 storpedował bez ostrzeżenia u wybrzeży Irlandii liniowiec Arabic. Zginęły 44 osoby, w tym Amerykanie, co wywołało nowy kryzys z USA.
- Baralong zatapia U-2719 sierpnia 1915 brytyjski statek-pułapka Baralong zatopił U-27. Jego załoga zastrzeliła rozbitków z okrętu podwodnego, co stało się głośną sprawą.
- 21
- Atak na wzgórze Scimitar21 sierpnia 1915 Brytyjczycy zaatakowali wzgórza nad zatoką Suvla. Dwa razy zdobyli szczyt Scimitar Hill, ale stracili 5300 ludzi i wrócili na pozycje.
- Ostrzelanie szalup statku Ruel21 sierpnia 1915 niemiecki okręt podwodny zatopił brytyjski parowiec Ruel i ostrzelał szalupy z załogą. Jeden marynarz zginął, kapitan został ranny.
wrzesień
- 01
- Niemcy ustępują w sprawie wojny podwodnej1 września 1915 ambasador Bernstorff zapewnił na piśmie sekretarza stanu Lansinga, że niemieckie okręty podwodne nie będą zatapiać liniowców bez ostrzeżenia.
- Francuzi zajmują wyspę Ruad1 września 1915 francuscy marynarze zajęli wyspę Ruad (Arwad) u wybrzeży Syrii. Stała się bazą blokady osmańskiego wybrzeża i ośrodkiem wywiadu.
- 09
- Konwencja graniczna w DidimotichoWe wrześniu 1915 Turcja zgodziła się oddać Bułgarii Didimoticho i dolinę Maricy z koleją do Dedeagacz. Na Zachód docierały wieści o nowej granicy.
- USA żądają odwołania ambasadora Dumby9 września 1915 USA zażądały odwołania ambasadora Austro-Węgier Konstantina Dumby, który proponował wywołanie strajków w amerykańskich fabrykach amunicji.
- 22
- Układ z Dedeagacz22 września 1915 Sofia ogłosiła warunki układu z Turcją. Bułgaria dostawała dolinę Maricy i całą kolej do egejskiego portu Dedeagacz.
- Bułgaria ogłasza powszechną mobilizacjęPóźnym wieczorem 22 września 1915 car Ferdynand podpisał dekret o powszechnej mobilizacji. Radosławow zapewniał o „zbrojnej neutralności”.
- Rozkaz do drugiego marszu na Jaunde22 września 1915 gen. Dobell wydał rozkaz do nowego natarcia na Jaunde w Kamerunie. Kolumny brytyjska i francuska miały ruszyć 6 października.
- 25
- Kluczowe wydarzeniePoczątek trzeciej bitwy w Artois25 września 1915 francuska 10 Armia znowu uderzyła na wzgórza Vimy. Lewe skrzydło dotarło do Souchez, ale na reszcie frontu natarcie się załamało.
- Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy w Szampanii25 września 1915 dwie armie francuskie uderzyły w Szampanii. Zdobyły pierwszą linię Niemców i 14 tysięcy jeńców, ale druga pozycja zatrzymała natarcie.
- Bułgaria rozpoczyna mobilizacjęPod koniec września 1915 do bułgarskich koszar ściągały setki tysięcy rezerwistów. Brakowało karabinów i mundurów, a zapału było mniej niż w 1912 roku.
- Serbia obiecuje Grecji Dojran i GewgelijęPod 25 września 1915 chronologia brytyjska notuje, że Serbia obiecała Grecji okolice Dojranu i Gewgeliji. Pašić chciał tak skłonić Greków do pomocy.
- 28
- Dumba odwołany ze Stanów Zjednoczonych28 września 1915 Departament Stanu poprosił Brytyjczyków i Francuzów o list żelazny dla ambasadora Dumby, którego Wiedeń ostatecznie odwołał z Waszyngtonu.
- Grecja odrzuca ofertę wojsk Ententy28 września 1915 Ateny podziękowały Londynowi za ofertę wojsk, uznając je na razie za zbędne. Dzień później Grecy kazali tę odpowiedź zignorować.
październik
- 05
- Rosja zrywa stosunki z Bułgarią5 października 1915 Sofia odrzuciła rosyjskie ultimatum. Poseł Sawinski ogłosił zerwanie stosunków, a personel rosyjskiego poselstwa wyjechał z Bułgarii.
- Bernardino Machado obejmuje urząd prezydenta5 października 1915, w piątą rocznicę proklamowania republiki, Bernardino Machado złożył przysięgę jako prezydent Portugalii i zastąpił Teófila Bragę.
- 06
- Aleksandros Zaimis premierem Grecji6 października 1915, dzień po dymisji Wenizelosa, Aleksandros Zaimis tworzył w Atenach nowy rząd. W gabinecie zasiedli przeciwnicy wojny po stronie Serbii.
- Konstantyn zapewnia o neutralności GrecjiNa początku października 1915 król Konstantyn I zapewnił posła brytyjskiego, że Grecja pozostanie neutralna. Mobilizacja i lądowanie Ententy miały trwać.
- 08
- Grecja ogłasza zbrojną neutralność8 października 1915 rząd Zaimisa zawiadomił greckie poselstwa, że kraj zachowa zbrojną neutralność. Armia miała zostać pod bronią, ale nie iść na pomoc Serbii.
- Niemcy zajmują grzbiet GaualaW nocy z 8 na 9 października 1915 oblężona załoga góry Mora zajęła grzbiet Gauala, z którego alianci od roku ostrzeliwali niemieckie pozycje.
- 13
- Nalot sterowców na dzielnicę teatrówWieczorem 13 października 1915 sterowiec L 15 zbombardował londyńską dzielnicę teatrów. W nalocie pięciu sterowców zginęło 71 osób, a 128 zostało rannych.
- Wielka Brytania zrywa stosunki z BułgariąW połowie października 1915 Wielka Brytania zerwała stosunki dyplomatyczne z Bułgarią. Bułgarski poseł opuścił Londyn, a armia bułgarska ruszyła na Serbię.
- Théophile Delcassé podaje się do dymisji13 października 1915 francuski minister spraw zagranicznych Théophile Delcassé ostatecznie ustąpił. Odchodził chory, po klęsce dyplomacji Ententy w Bułgarii.
- 15
- Koniec trzeciej bitwy w Artois15 października 1915 generał d'Urbal kazał 10 Armii umocnić zdobyty teren na zimę. Francuzi wzięli Souchez, ale grzbiet Vimy został w rękach Niemców.
- Wielka Brytania wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Foreign Office ogłosiło, że od 22.00 Wielka Brytania jest w stanie wojny z Bułgarią, sojusznikiem państw centralnych walczącym z Serbią.
- Czarnogóra wypowiada wojnę Bułgarii15 października 1915 Czarnogóra ogłosiła stan wojny z Bułgarią. Mała monarchia króla Mikołaja I stanęła u boku Serbii, zaatakowanej teraz z dwóch stron.
- 19
- Kluczowe wydarzenieRosja i Włochy wypowiadają wojnę Bułgarii19 października 1915 ogłoszono manifest Mikołaja II o wojnie z Bułgarią, „zdrajczynią sprawy słowiańskiej”. Tego dnia wojnę Bułgarii wypowiedziały też Włochy.
- Japonia przystępuje do paktu londyńskiego19 października 1915 Japonia przystąpiła do paktu londyńskiego z 1914 roku. Zobowiązała się, że nie zawrze z Niemcami odrębnego pokoju.
- 29
- Dymisja rządu Vivianiego29 października 1915 upadł rząd René Vivianiego. Po klęsce na Bałkanach i nieudanych ofensywach premier nie zdołał przebudować gabinetu i ustąpił Briandowi.
- Millerand odchodzi z ministerstwa wojny29 października 1915 wraz z rządem Vivianiego odszedł minister wojny Alexandre Millerand, krytykowany za braki amunicji i uległość wobec Joffre'a.
listopad
- 03
- Koniec trzeciej bitwy nad Isonzo3 listopada 1915 Włosi po raz ostatni szturmowali Podgorę i Monte San Michele. Następnego dnia obrońcy odzyskali okopy, a Cadorna wstrzymał ofensywę.
- Komitet Wykonawczy Portów i Tranzytu3 listopada 1915 Asquith powołał komitet z władzą wykonawczą, który miał rozładować zatory w brytyjskich portach i przyspieszyć obrót statków.
- 04
- Atak na górę Banyo4 listopada 1915 we mgle cztery kompanie nigeryjskie gen. Cunliffe'a ruszyły na ufortyfikowaną górę Banyo w Kamerunie. Wieczorem Niemcy rzucili w nie dynamit.
- Kitchener wyjeżdża nad DardaneleW nocy z 4 na 5 listopada 1915 lord Kitchener wyjechał z Londynu, by na miejscu zdecydować o losie Gallipoli. Ministerstwem Wojny pokierował Asquith.
- 06
- Koniec drugiej bitwy w Szampanii6 listopada 1915 wygasły ostatnie walki drugiej bitwy w Szampanii. Niemieckie kontrataki odebrały Francuzom szczyt Butte de Tahure i wzgórze 199 pod Massiges.
- Zdobycie góry BanyoO świcie 6 listopada 1915 Nigeryjczycy gen. Cunliffe'a weszli na szczyt góry Banyo w Kamerunie. Niemiecka załoga uciekła nocą w burzy, ale większość wyłapano.
- Stefanos Skuludis premierem GrecjiPo upadku rządu Zaimisa król Konstantyn powierzył władzę 76-letniemu bankierowi Stefanosowi Skuludisowi. Kilka dni później rozwiązał parlament.
- 07
- Zatopienie krążownika Undine7 listopada 1915 brytyjski okręt podwodny E19 storpedował na północ od Rugii krążownik lekki Undine, osłaniający prom do Szwecji. Zginęło około 24 ludzi.
- Zatopienie statku Ancona7 listopada 1915 okręt podwodny pod austro-węgierską banderą ostrzelał i zatopił koło Sardynii włoski liniowiec Ancona. Zginęło ok. 200 osób, w tym Amerykanie.
- 10
- Kitchener przybywa nad Dardanele10 listopada 1915 lord Kitchener naradzał się w Mudros nad losem Gallipoli. Po obejrzeniu przyczółków skłonił się ku częściowej ewakuacji.
- Wielka Brytania wprowadza licencje dla statków10 listopada 1915 brytyjskie statki od 500 ton zaczęły potrzebować licencji, by wozić ładunki między portami obcymi. Miały wrócić do obsługi kraju.
grudzień
- 02
- Bułgarzy zajmują BitolęNa początku grudnia 1915 bułgarska kawaleria weszła do Bitoli, drugiego miasta serbskiej Macedonii. Jej obrońcy cofnęli się nie do Salonik, lecz do Albanii.
- Francuzi opuszczają KrivolakNa początku grudnia 1915 Francuzi wycofali się spod Krivolaku i z pętli Wardaru i Crnej Reki, zanim Bułgarzy zdążyli na nich uderzyć.
- 06
- Austro-węgierska eskadra ostrzeliwuje Durrës6 grudnia 1915 krążownik Helgoland z niszczycielami zatopił żaglowce z zaopatrzeniem dla Serbów, m.in. w Durrës. Dzień wcześniej Novara napadła na Medua.
- Brytyjska presja gospodarcza na Grecję6 grudnia 1915 Wielka Brytania objęła Grecję ograniczeniami eksportowymi. Wstrzymane dostawy i zatrzymane statki miały zmusić Ateny do ustępstw.
- Druga konferencja w Chantilly6–8 grudnia 1915 w kwaterze Joffre'a w Chantilly dowódcy sprzymierzonych uzgodnili na 1916 rok jednoczesne ofensywy na wszystkich głównych frontach.
- 08
- Rozkaz ewakuacji Suvli i Anzac8 grudnia 1915 nad Dardanele dotarł rozkaz z Londynu. Gabinet postanowił ewakuować Suvlę i Anzac, a przylądek Helles na razie utrzymać.
- Bułgarzy zajmują Debar i OchrydęNa początku grudnia 1915 Bułgarzy zajęli Debar i Ochrydę na zachodnim skraju serbskiej Macedonii. Ostatnie serbskie oddziały cofały się stąd do Albanii.
- 13
- Starcie w Wadi SenabOd 11 do 13 grudnia 1915 kolumna z Marsa Matruh dwa razy starła się z bractwem Sanusijja. Wojska bractwa odparto, ale zginął podpułkownik Snow.
- Złagodzenie presji na Grecję13 grudnia 1915 Londyn częściowo złagodził nacisk gospodarczy na Grecję. Zwolniono greckie statki, ale dostawy towarów do Grecji nadal ograniczano.
- 15
- Ostatnie wojska Ententy opuszczają MacedonięW połowie grudnia 1915 ostatnie wojska Ententy opuściły serbską Macedonię. Bułgarzy stanęli na greckiej granicy, a sprzymierzeni cofnęli się pod Saloniki.
- Wojska osmańskie zajmują Kasr-e Szirin15 grudnia 1915 wojska osmańskie zajęły Kasr-e Szirin na granicy z Persją. Turcy szli na pomoc Niemcom i perskim emigrantom przeciw Rosjanom.
- 19
- Kluczowe wydarzeniePoczątek ewakuacji Suvli i AnzacW nocy z 18 na 19 grudnia 1915 z Suvli i Anzac odpłynęła połowa ostatnich załóg. Nazajutrz pozostali żołnierze udawali przed Turkami zwykły dzień.
- Haig dowódcą wojsk brytyjskich we Francji19 grudnia 1915 gen. Douglas Haig przejął od Johna Frencha dowództwo Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Miał nim dowodzić do końca wojny.